Kushtuar dëshmorit Muhamet Idrizi


Hazir Mehmeti

F A T M I R I

Shtigje...

Sythet e gjelbra të pranverës kishin filluar të çelnin. Fatmiri mezi ngjitej rrugicës malore thikë përpjetë, deri në kurrizin e kodrës e cila ndante dy lugina majtas e djathtas. Udhëkryqi i parë bashkonte rrugë shumë të vjetra, më të vjetra se sa Varret e Krushqve me gjithë historinë e tyre. Aty fillon lëndina e rrethuar me një mal dushkaje nga ku shfaqej horizonti poshtë Kodrës së Bungishtave, pastaj pllajave deri poshtë në përrua i cili laget vetëm në pranverë dhe vjeshtë. Tani Largësi kishte mbetur larg prapa në gropën e Mirushes. Pikërisht aty ndaloi Fatmiri kushedi për të satën herë të marrë pak frymë. Nxori shaminë për të fshirë djersët e ballit e qafës dhe piu një gllënjkë uji nga matarja e vjetër e aluminit që e kishte trashëguar nga gjyshi. Sa herë që pinte ujë nga ajo i dilte para syve ai, Zenel Largësi, ashtu siç ishte i qetë, me ato rrudhat e thella ballit, faqeve dhe mjekrës. I dilte përpara historia e tij, vuajtjet dhe përrallat me të cilat i thoshte: natën e mirë biri im, përralla në Golesh, e mira prej nesh! Fatmiri mbyllte sytë e zinj me qepallat e drejta bashkë me portën e ëndrrave brenda kështjellës së tyre. I pëlqente të ulej mbi cungun e vjetër të bungut i prerë rrafsh, aty skaj varreve ku fillonte kufiri i Arës së Zallinës. Pinte ujë herë pas here dhe shikonte gurët e varreve të ngulitur rrafsh me tokën mbuluar me barin e dendur që i gëzohej shpresës së diellit. Kushedi për të satën herë ai rikujtonte gjithë atë legjendë të ndodhur e të pashpjegueshme, ndoshta vetëm sipas kodit të lashtë zakonor ku krenaria peshon gjak e dhembje, të cilën ai nuk do ta takojë më kurrë. Një herë, kur sapo kishin nisur fijet e mustaqeve, rrugës për në qytet u ulën për të pushuar me gjyshin e t