Gjashtë poezi nga poeti Kristo Çipa “Mjeshtër i Madh”.


Gjashtë poezi nga poeti Kristo Çipa “Mjeshtër i Madh”.


1-Bashkëmoshatarëve emigrantë

Hypët në guxim të brezit

Ëndra plot e xhepa zbrazur

Veshët cipën e mëngjezit

Taksi-mjegulla kish ardhur


Nga lëndina e fëmijërisë

Ylberin morët nxituar

Se në shtigjet e stuhisë

U duhej për të kaluar


Jeta vetull shën Ndreu

Si ortek ju rrokullisi

Sa herë qenia ju gënjeu

Nga fillimi prap ju nisi


Bukë plot, po kurrë s’ju ngopi

Hëna u ësht’ dukur njerkë

Rrumbullak vërtet është globi

Emigranti del pa pjesë




2-Dhe në yje varën djepe

(Prishja e katundit[1])

Ç’ësht’ kjo psherëtimë jetime

E ftohtë si thikë shpine

O bij-o o o.?


Vjen gjëma me kryeqyqe

Grykës lumit hingëllinte

Moj mëm-o o o!


Stamboll u bëfsh gurë-gurë

Nise fermanin në udhë

Pilurin te verë në gjumë

Katundin me rrënjë ta ç’kulë


U nis gjaku shoi zjarrin

Flaka e dogji të gjallin

Shpirti trupit s’ja gjen varrin

Dhe mitrës foshnjën ja marrin


Osmanllinjtë qiellin rrjepin

Hëngrën fushën, vollën detin

Nëpër gjak e mbytën demin

Që të vrasin amanetin


Hiri katundin mbuloi

Ikja malet i kaptoi

Dhe një grusht shpirt’ që shpëtoi

Brenda amanetit roi!


Plagët mbuluan me sherqe

Nëpër yje varën djepe

Në vetëtima, për vete

Atje hodhëm rrënjë jete




3-Mos e digj shpirtin poet!

Mos e digj shpirtin poet

Zjarri i jetës ka marrë ujë

Uji nuk zbret më në det

Me vetveten bën rrëmujë


Mos e digj shpirtin poet

Nëpër djep tundet vetmia

Nusja vellon nis e shqep

Dhëndri s’vjen në dasmën e tia


Mos e digj shpirtin poet

Sytë e qorrit ka marrë rëra

Guri durimit i flet

Heshtjen mike unë e bëra


Mos e digj shpirtin poet\

Fol dhe ti sa flet ikona

Koha dhembjen me lot qep

E qëndis me hallet tona.


Mos e digj shpirtin poet

Të rënët po pinë lavdinë

Amanetin kanë për drek

Dhe plagët mbi tavolinë


Mos e digj shpirtin poet

Vdekja merr liçencë të tallet

-Sa sëmurë që është kjo jetë

S’besoj ta shërojnë spitalet


Mos e digj shpirtin poet

-Le të digjet, është zë fikur

Kur dhe pena nuk i shkrep

Në të gjallë quhet i ikur


Shpirti vet po shkon në meshë

Se ringjallja paska zbritur.



4-Ti vjedh dritën flakës

Nën ato kanata

Sokaku më këreru

Nuk guxonte nata

Të binte përdheu


Kishte dalë si ëndër

Flokë kapullenja

Ecte hëna shtrembër

Me inat përbrenda


Qerpiket me maja

Si shigjeta ç’ponin

Nga shikimi i saja

Merrte dritë qorri


Më ftohej guximi

Dhe frymën ma zinte

Nga shtiza shikimi

Pushtimi më vinte


Si krah kalqyqe

Vetulla lëvizte

I qëronte yjet

Nata të mos binte

I thoshja: bjerrë, natës

Të vijë mugëtira

T’i vjedh dritën flakës

Nga faqet pasqyra



5-Varma shpirtin në tërkuzë

Një dashuri e marrosur

Malluar në shteg të fjetur

Erdh si vetëtimë e ftohur

Se rrënjët re si ka gjetur


Unë si ylberi mbi hone

I thashë: më s’më gjen mua

Ajo tha- Jam vepra jote

Dhe një puthje ma ke hua


Puthëm moj me ato buzë

Ler kamatën e vonuar

Varma shpirtin me tërkuzë

Në të nesërmen e shkuar.





6- Jemi pagzuar lumit Akeron

Ç’ke moj shpresë e prerë që vetëm mbjell lot

Më ri vështrim shuar, nxin si korbi zog

Si një natë dimri, shumë e gjatë, hata

Se për ne shërimi thua ilaç s’ka?


Ngjallu! Zbukurohu! Fshije ç’të mundon!

Kemi pirë uje lumit Akeron!


Herë na rrallon plumbi, ikja na këput

Kur na dremit gjumi, engjëlli vjen mbi sup

O ëndër vonuar çohuni mos flini!

Brenda gjakut tuaj thëret rebelimi.


Deti i përpjekjes jetën e shpëton

Të gjithë notojmë lumit Akeron!


Malet hingëllijnë, logatje në dete

Dhëmbjen maje thike kemi lidhë në djepe

Shkulim vetëtimat nga leshrat e reve

Qiellit të vrenjtur i rrëzojmë themelet.


Në ujin e vdekjes fati ynë jeton

Jemi pagëzuar lumit Akeron!

[1] Pas vitit 1650, kur nisi myslimanizimi i Labërisë, pushtuesi turk i bëri ftesë edhe Pilurit të ndëronte fenë. Pilurjotët, duke respektuar vendimin e Kryepleqësisë së Himarës e refuzuan brutalisht ftesën. Turqit gjetën shkak një vrasje që kreu një pilurjot mbi dy të rinj nga Kuçi dhe, gjasme për të marë hakun se Kuçi kishte nisur me disa familje ndërimin e fesë, sulmojnë me forcat e garnizonit të Delvinës Pilurin në një natë me shi e frutunë, mposhtën rezistencën sporadike dhe të paorganizuar të fshatarëve dhe kryen një masakër të paparë, ku u vranë dhe u masakruan mbi 60 e popullsisë. Ata që shpëtuan u larguan drejt “Maleve të vetmuara” (ishull grek përballë Korfuzit) duke përdorur si varka magjet (e larjes së robave. Vanë me magje në Pujë..thotë një këngë e jona) apo mjete të tjera dhe pjesa tjetër u largua drejt Qeparoit apo fshatrave të tjera. Përfundimisht në Pilur u rikthyen më pak se 30% e banorëve që kishte patur fshati, nuk e ndëroi fenë, duke e ruajtur amanetin për këto dy element.

32 views0 comments