Emër 500 vjet


Astrit Lulushi



Ka një lidhje të padukshme midis njeriut dhe vendit; emrit dhe besimit. Kush krenohet se ka besë, nuk është aspak i besës - tregon ndonjëherë përvoja.

Të parët tanë në mesjetën e vonë ndërruan emrin, toponimin e vendit dhe besimin, thotë historia. Dhe ne sot ecim në gjurmët e tyre, edhe pse rrotull nuk shohim ndonjë osmanlli të na detyrojë t’i falemi Zotit si ata, ose të na pengojë të kthehemi tek emri i parë - Albania, për shembull, ose Arbëria. Çfarë e shtynë njeriun t’i besojë fesë së të parëve, kur të parët vetë nuk i kishin qëndruan besnikë fesë së të parëve të tyre? Mendoj se historia nuk na e thotë të gjithë të vërtetën. Një popull nuk qëndron dot i shtypur për 500 vjet - por vetëm vdes, tretet, shprishet, humbet, ose bëhet dikush dhe në trojet e tij vjen një tjetër; ashtu si një popull, që kur mbahet për 45 vjet në izolim armiqësohet dhe përçahet.

Rajoni mē në perëndim i Perandorisë Osmane ishte edhe muri ndarës midis lindjes dhe perëndimit. Ndonjë mund të thotë se ishte Deti, të tjerë thonë se ishte Skënderbeu që e caktoi këtë kufi, edhe pse trupat osmane u përpoqën ta kapërcenin. Pas mposhtjes së Arbërisë, Sulltani mori masa që një qëndresë me të cilën ishte ndeshur për 25 a më shumë vjet të mos përsëritej më