Eh, “Mirë se Erdhët në …Këtu ka disiplinë!...”

Updated: Apr 22, 2020


Eh, “Mirë se Erdhët në …Këtu ka disiplinë!...”


Prof Dr Fatmir Terziu


Skena e parë


Një zë i brishtë, i maisur me sinfoninë, që miklohej nga qindra zëra të tjerë, dukej se nuk gjente veten edhe në ajër, ndërsa qindra banorë të qytetit lundronin si degë të lumit Shkumbin, në rrugëtimin e tyre njëkahshëm trafikut të orës së vrullshme, që të shpinte më së shumti tek sheshi i autobuzëve fizarmonikë para Pallatit të Sportit, e që më pas fillin e tij e gjente diku në Metalurgjik. Damarët e qiellit herë fryheshin, e herë dukej sikur ligështoheshin mes vetes e me gjithnajën përreth tyre, ... dhe qielli, edhe pse ishte gri pikonte lagështi.

Rrjeshti i shlirshëm dhe i çrregullt në sytë e tërë asaj ndjesie, që më së  shumti mbahej kryeneçe buzë trotuareve, kapërcente shkallët e vogla para kinemasë “11 Nëntori”, përtej një rrugice, që ndante dy godinat ikona të kohës, vetë Kinemasë dhe “Shtëpisë së Pionierit” dhe i behej një dere të hekurt, që priste këtë rrjesht të pabindur jashtë kësaj dere të hekurt që bashkohej dualisht nga një zinxhirr i trashë me një dryn, aty ku Hajrija dhe Sanija, dy punonjëset e pastrimit të godinës, dukej se i nënshkruanin këtij rrjeshti atë panoramë diktati, që fjala e Drejtorit Zeqir Sarja do ta nënshkruante më një zë tipologjik: “Mirë se Erdhët në …Këtu ka disiplinë!...”

Në fakt këtë e kishte parë syri vizitor i ditës së parë në një pllakatë të gatshme, që s’dihej, se sa vite të tjera kishte bërë të njëjtin sy “mikpritës”, në sinore kohërash të tilla, të njëjta arsye kishte shkulmur nga kurioziteti, që binte sa mbi sytë kuriozë të kësaj disipline të rrethuar mes një muri që strukte “Kinemanë Verore” dhe “Lojërat me Dorë”, po aq dhe Lagjen (më saktë lagjet rreth e rrotull) me shtëpi të ulta tipike, elbasanase, aq dhe ndjesinë e përhumbur të vizitorëve, që tashmë bëheshin ‘denbabadenas’ të rregullit të Shkollës së Mesme të Përgjithshme “Dhaskal Todhri”.

Skena e dytë


Protagonistët janë Edmond Tela dhe Zoja Bozgo. Të tjerët ndjekin me sy ndarjet e tërë atij rrjeshti të madh në klasa … që ende nuk kanë saktësi përcaktore. Më saktë emërtuese. Pra, ndarëse nga A-ZH-ja…

“Test në matematikë!” “Kjo është zgjidhja. Kjo!” Zërat e tillë diktues vinin nga kati i dytë, ku një derë e jo-pak qëllimshme ishte piketuar si e tillë, në të majtën e parë të koridorit, e që qëndronte gjithnjë paksa hapur. E aty hynin e dilnin më së shumti Zeqir Sarja dhe Behxhet Pajenga. Kur ndodhte të hynin të tjerët kishte një arsye ndryshe… Aty fillonte dhe metohej “disiplinimi”.

“Pra, kjo është zgjidhja! Test në matematikë…”

Dhe pastaj i shohim rezultatet dhe i përcaktojmë fatet… në këtë situatë rastet, pra “rastet” flisnin për ndarjet.

Pra … “Mirë se Erdhët në …Këtu ka disiplinë!...”

Dhe dita-ditës klasat hera-herës fryheshin e hera-herës tkureshin. Disa emra shtoheshin, disa fshiheshin. Disa gjenin udhën për tek profesionalet, disa ende u gëzoheshin “bursave” tek Pedagogjikja, disa e gjenin udhën e transferimit të prindërve, disa hallet e pathëna të asaj kohe, disa struknin lotët e padukshme në kohëra të atilla … disa me fatin e disiplinimit të ri dhe syrit vëzhgues të Hajrijes dhe Sanijes.

Eh, “Mirë se Erdhët në …Këtu ka disiplinë!...”


Skena e tretë

Klasat ishin shumë. Shumë nxënës në vitin e parë. Pak më pak në vitin e dytë. E në të tretin akoma më pak. Deri sa viti i katërt ishte një arsye krejt e kuptueshme pse ishin pak, madje fare pak. Më së shumti vajza nëpër klasa e pak djem. Fare pak. Ndoshta gjashtë a shtatë, apo një numër i afërt djem në ndarjet “A”; “B” dhe “C”… Pra, 'firoja' kishte bërë punën e saj… E këtu tashmë stacioni ishte e “IV”-A…

Në këtë stacion kishin kaluar aksioni i Dushkut të Belshit. Kishin mbetur në sytë e një numri të vogël gdhendjet e luanëve të djalit të Bedri Spahiut, që firmoste dy herë në ditë në polici e ai mjedis ku dy palë njerëzish kalonin dhe linin jo pak arsye tek ata që nesër do të mbanin mbi supe fatet e Atdheut. Një palë që gdhiheshin e ngryseshin në arat me luledielli e një palë që mbaheshin nën vëzhgim 24 orësh. Pjesa më e re dhe më e përkohshme, ishim ne, pra ata që kishin privilegjin të kishin më shumë ujë, sepse ujin e sillte autoboti dhe kishim arsye të tjera të dëgjonim edhe ‘mami moj, këto çarçafë janë të …” E ku ta dinim ne se vajza e ish-kryetarit të Degës së Punëve të Brendshme, do të kishte një pretendim kaq të madh?! Mos të lëmë në harresë "shpellat e Hamit Matjanit" ku falë një magnetofoni gjendej kohë për argëtim... 

Ne të tjerët ishim në ditët që duhet të plotësosheshin nën termin “Aksion”. Ne ishim edhe të fiksonim fotografi dhe memorje, madje disa kanë mbetur kujtim i asaj kohe. Në këtë stacion midis të tjerëve kryememorja shkonte tek Arjan Starova. Nuk e di pse na dukej ndryshe?! Ndryshe dhe kur na jepte leksionet, ndryshe dhe kur na kërkonte mësime