ANTHULLA TILI...


KU E MBLODHE ATË TUFË LULESH ANTHULLA TILI?

Rreth e rreth Shkodrës jam sjellë

Lule m’lule tuj shetitë...

Ishte e vështirë për me e gjetë. Ishte fare pranë, por edhe fare larg. Unë e gjeta me një fletë harte në dorë. Të tjerët e gjetën duke pyetur...të pa diturit. Rrugës Marku Avriliu i mungonte numri 5, por nuk i mungonin tingujt e një pianoje. Damarët e gishtave të Sandër Çefës nuk janë plakur, i përcjellin shputat e rrudhura të gishtave mbi tastierë me shpejtësinë dhe harmoninë e një të riu. Nuk plaket or jo Sandër Çefa. Nuk plaket or jo shpirti i Sandër Çefës. Jeton në zemër e lulëzon në gishta. Dhe kjo, veçanërisht kur ndodhesh përpara pianosh të mrekullueshme, siç i quan ai me një lulëzim gazi mbi fytyrë pianot e shumta në çdo sallë e në çdo holl, kat pas kati të ndërtesës së Universitetit Amerikan Indianopoli, me themele midis themeleve të Akropolit të lashtë.

Ishte e vështirë për me e gjetë. Ishte fare pranë, por edhe fare larg. Ndaj edhe salla, një auditor i gjerë i Universitetit, kishte vende bosh kur duhet të ishte plotë e përplot, madje të zgjerohesh e zgjerohesh deri në hapësirën e një stadiumi të mbyllur. Këndohej muzikë live, si i thonë duke përdorë një fjalë të huaj, në vend që t’i thonë muzikë e gjallë apo këngë e gjallë, këndohej me shpirt, me zë që dilte nga thellësitë e tij dhe jo me “lëvizje buzësh” siç ndodh në “ stadiume “ e “buzukë” nga këngëtarë tregtarë ambulantë të këngës shqiptare...

“ Buqetë këngësh qytetare shkodrane – Anthulla” - bukur ia kanë gjetur titullin veprimtarisë kulturore. Edhe stema në ballë të sallës bukur është formuluar.

“ Karajfilat që ka Shkodra...”

Vërtet sa karafila ka Shkodra, nga ato karafila që Anthulla Tili i ka mbledhur “ lule m’lule tuj shetitë “ ?

Unë nuk i numërova. E si mund të numërohen karafilat kur njeri është më i bukur se tjetri, që ta marrin shpirtin e ta rrëmbejnë mendjen. Po të mos kishte thënë në fund të shfaqjesh Anthulla se ata ishin NJËZETË E TRE, unë, dhe të gjithë të tjerët, të rrëmbyer prej bukurisë dhe aromës së tyre, do të kishim thënë se janë pesëdhjetë, njëqind... E ku numërohen këngët dhe karafilat që ka Shkodra ?

Kur në një nga çastet më emocionante të shfaqjesh kori i të ftuarve do të shoqëronte këngëtaren e madhe lirike në një nga perlat më të mëdha të këngëve shkodrane e shqiptare, atë këngë që “ tue kërkue në mal e n’kodër” poeti ( që unë nuk ia di emrin ) “ veç n’nji kopsh t’bukur n’Shkodër “ do të thoshte triumfues “ Ty të gjeta lule borë “, Anthulla me djersën e punës në ballë dhe me emocionet e sallës në shpirt do të ulej në një nga stolat në radhën e parë të sallës. Atje, ndërsa salla mbushej nën tingujt e lojës në piano të të riut Juxhin Gjoni, gjeta rastin t’i them se ajo këngë, nga fundi i viteve pesëdhjetë ishte bërë e përbotshme. I thashë se kënga shqiptare “ Podsnjezhnik “ në rusisht ( lule borë ) ishte kënga më e kërkuar në Bashkimin Sovjetik të asaj kohe. I thashë se në korrespondencën që asokohe të rinjtë e shkollave të mesme shqiptare kishin me vajzat sovjetike kënga “ Lule borë “ kërkohej në fjalët shqipe dhe me notat në pentagram. E dinte, e kish dëgjuar, ndonëse nuk e kishte jetuar.

Çfarë titujsh të bukur, çfarë vargjesh të bukur, sa emocion, sa lirizëm sjell në shpirt kënga shkodrane ? Duhet ta jetosh momentin, ta kapësh e ta fshehësh thellë në shpirt tingullin, vargun, zërin...

Vajzë e mirë në Shkodër moj e vogëlo...

Kur më del në derë...

Mora thikën me pre mollën...

Të gëzojmë se erdh pranvera përsëri...

Ky marak, maraku i shkretë

nuk ma le zemrën të qetë...

Si dukat i vogël je,

eja shpirt e rri me ne...

Ti je krejt si një gonxhe...

Hajde moj, beja moj,

hajde lule moj shebojë...

Pranvera filloi me ardhë,

dhe bylbyli nis me kënu...

Margjelo, moj Margjelë...

... Këngët dhe meloditë i ndjej të më futen në shpirt. Por po aq po më futet në shpirt edhe figura, një vrapim maleve e fushave për të arritur në Shkodër, për tu ngjitur në Kala për të pirë pak qumësht nga gjiri i Rozafës, për të parë Drinin tek ndahet e Drinasën tek përqafohet me Bunën dhe me liqenin më të madh në Ballkan, për të parë pazarin karakteristik shkodran, rrugët dhe rrugicat, kishat dhe xhamitë që bashkëjetojnë në një unitet që nuk e gjen në asnjë vend të botës, udhën drejt maleve....E gjitha kjo në sajë të një projektori që i merr dhe i përcjell, për t’i marrë e përcjellë gjatë gjithë kohës pamjet që fsheh Shkodra.

Bukur ! Mall dhe këngë. Mall për mëmëdheun dhe këngë nga krojet e pastra të mëmëdheut. Ani se ato janë të një krahine, ani se ata janë të Shkodrës dhe vetëm të Shkodrës në rrënjë e në degë, në lule dhe në fruta, mbarë shqiptare.