VULLNETI I LIRË


JETA DHE MISTERET E SAJ

FRANK L. HAMMER - DORRANCE & COMPANY

PHILADELPHIA

[1945] https://www.sacred-texts.com/nth/lam/index.htm

(Përgatiti: Adriana Myrtaj)

VULLNETI I LIRË

Gjithçka që i ndodh njeriut është në përputhje me ligjet, rastësia nuk ekziston. Çdo ngjarje është e lidhur ngushtë me një shkak të mëparshëm dhe me një pasojë që vjen pas saj. Por a ka njeriu vullnet të lirë, nëse ka, sa, në ç’masë?

Po të mendohet që njeriut i mungon vullneti i lirë dhe që njeriu është si një kukull në duart e Zotit kjo është në kundërshtim me logjikën dhe kontradiktore me Natyrën e Tij. Është sikur të imagjinonim se Zoti na mendon si mizat të kapur në rrjetën e jetës, si bëjnë mizat ngatërruar në rrjetën e merimangës duke u përpjekur më kot të dalim jashtë saj. Kjo do të thoshte që përpjekjet tona për përparim vetëm e dëfrejnë Sundimtarin e Universit. Një përfytyrim i tillë e bën Perëndinë të duket si një krijesë më e ulët se sa vetë njeriu, sepse as ndonjë baba tokësor nuk do t'i mbante fëmijët të lidhur kur e kishte fuqinë t'i çlironte ata.

Atëherë, meqë kemi vullnet të lirë, cila është masa e shtrirjes e fushëveprimit të tij? Është relativ apo absolut? Liria e vullnetit është e vërtetë, edhe pse është relative dhe e kushtëzuar. Njeriu është i rrethuar nga nevoja, por është i lirë të zgjedhë.

Me fjalë të tjera, njeriu është edhe i lidhur, edhe i lirë.

Njeriu është i lidhur ose i kushtëzuar nga trashëgimia, kufizimet mjedisore, gjendja fizike, zakonet, paragjykimet, injoranca dhe shkelja e ligjeve natyrore dhe shpirtërore. Njeriu gjithashtu ka trashëguar një tru që ka një strukturë të caktuar anatomike, aftësi dhe cilësi fiziologjike. Mjedisi ku vjen fëmija nuk është mjedisi sipas zgjedhjes së tij. Por me të është edhe ndikimi i prindërve në mjedisin në familje, në shkollë, etj. Kjo ndodh në fëmijëri dhe rini kur sistemi nervor i njeriut është tepër i ndjeshëm ndaj rrethanave.

Sistemi i organizmit nervor dhe personaliteti i njeriut ndërtohen nga ajo që ai ka trashëguar në familje dhe ajo që ai ka fituar nga mjedisi. Kur arrin pjekurinë, njeriu duhet të përdorë trurin e vet t’i japë formë rrjedhës së mëtejshme të jetës së tij. Zgjedhje dhe vullnet të lirë njeriu ka, por me mendjen që ka trashëguar dhe përshtatur që në vitet e para të jetës. Për këtë arsye, mjedisi dhe edukimi bëhen të rëndësishme. Fuqia që kemi për të vepruar nuk duhet të ngatërrohet me fuqinë për vullnet. Njëra është e kufizuar, tjetra është e pakufizuar.

Njerëzit kushtëzohen nga të gjitha sa më sipër, por kryesisht nga KARMA, ose Ligji i Shkakut dhe Pasojës. Veprimi i këtij ligji krijon fatin për njeriun dhe fati fiksohet. Nuk është e pazakontë që njerëzit të gjenden në situata të pakëndshme dhe gjendje jo të mira, nga të cilat nuk janë plotësisht në gjendje të shpëtojnë. Ankohemi dhe vajtojmë kundër fatit, por nuk është fati përgjegjës për atë sa ndodh, sepse karma dhe njeriu janë lidhur në një zinxhir së bashku. Vërtetë, veprime të caktuara mund të jenë bërë në padije, por mosnjohja e ligjit nuk justifikon askënd, qoftë në rrafshin fizik, moral, mendor apo shpirtëror, vetë njeriu e krijoi fatin e tij. Por fatin mund ta ndryshojmë.

Ne kemi brenda vetes të gjithë fuqinë e nevojshme për të ndryshuar me dëshirën tonë jetën dhe mjedisin ku jemi. Ndryshimi duhet të vijë nga brenda dhe jo nga jashtë. Për të ndryshuar mjedisin na duhet të ndryshojmë veten dhe mjedisi do të përgjigjet automatikisht.

Për më tepër, ka disa parime fikse në jetë të cilave njeriu duhet t'u bindet. Për shembull, asnjë njeri nuk mund të shkelë vërtetësitë e ligjit të përjetësisë për ndershmërinë, mirësjelljen, dashurinë dhe vëllazërinë, ndryshe do provojë ndëshkimin e Karmës.

Kjo vlen për të gjitha ligjet natyrore. Asnjë kërkesë apo lutje jona nuk i ndryshon këto ligje as edhe një pikë të vetme. Futeni dorën në zjarr dhe thirrini të Plotfuqishmit sa të mekeni, por dora do vazhdojë të digjet. Kështu me të gjitha ligjet natyrore. Ato shkelen duke filluar prej shkaqeve të caktuara; pasojat do të vijnë po aq me siguri dhe në mënyrë të pashmangshme sa dhimbja që pason djegien e dorës.

Karma i ka të dyja anët, është edhe aktuale, edhe e ardhur nga e kaluara. Shumë shkaqe që për ne tani janë të panjohura, janë krijuar në të shkuarën dhe shfaqen se duan të zgjidhen tani. Nga ana tjetër, ne krijojmë çdo ditë shkaqe të tjera, pasojat e të cilave mund të mos jenë të dukshme tani për tani, por një ditë do bëhen. Prandaj, është e rëndësishme të marrim pjesë në ditën e përditshme me veprime, pasojat e të cilave do të jenë të dobishme për ne. Sepse një gjë është e sigurt: gjithçka që vihet në lëvizje dhe çfarë ka filluar duhet edhe të përfundojë. Nuk ka ndërprerje, ndalim apo modifikim të këtij ligji. Me çdo mendim tonin, me cdo dëshirë, për cdo nevojë të shprehur dhe veprim tonin, jemi vetëm duke krijuar Karmën ose fatin tonë, të mirë apo të keq, nga e cila nuk mund të shpëtojmë.

Vullneti është vetja në veprim.

Megjithëse me sa duket ne të gjithë kemi lindur me një kapacitet fiks të inteligjencës, i cili nuk mund të rritet, prapë se prapë, niveli i inteligjencës që kemi mund të edukohet. Karakteri ynë bëhet çështja e edukimit dhe trajnimit dhe, më vonë, i zgjedhjeve tona personale.

Të gjitha sistemet e drejtësisë bazohen në përgjegjësinë dhe llogaridhënien që, nga ana tjetër, mbështeten në lirinë relative të vullnetit.

"Unë nuk besoj në vullnetin e lirë", mund të thoni ju. Epo, vetë fakti që jeni të lirë për ta besuar ose refuzuar atë dëshmon se bëni zgjedhje, përndryshe nuk do të kishte alternativë. Përderisa njeriu ka fuqinë të mendojë, ai ka fuqinë për të zgjedhur.