Vlera të vyera të një zemre të madhe dhe të një shpirti të bukur


Amantja Kona Gjeografe, Tiranë Recensente e librit

-Mendime rreth librit të Emine S. Hotit “Udhëtimet e mia në Shqipërinë Mëmë”-


Tashmë, Emine S. Hoti është një emër i njohur për lexuesin shqiptar, në Shqipëri, në Kosovë, por edhe për shqiptarët në trojet e tyre në Maqedoninë e Veriut, në Mal të Zi, Çamëri dhe në të gjithë mërgatën. Emineja është e njohur si poete dhe prozatore e talentuar, që trajton me finesë temat bashkëkohore; është e njohur si një stiliste, që dizenjon, pret dhe qep mjeshtërisht veshje dhe kostume kombëtare shqiptare, të cilat nuk i shet, por ua dhuron shoqatave shqiptare nëpër botë. Për këtë vlerë huamane dhe bamirëse të saj, ajo është quajtur “Marigoja shqiptare në Norvegji”, madje i janë kushtuar edhe librat “Marigoja shqiptare në Norvegji’ dhe “Një ditë me Marigonë.” Por, Emine S. Hoti është po aq e njohur edhe si një atdhetare e flaktë shqiptare, e cila përpiqet që, me krijimtarinë e saj të vyer, ta bëjë atdheun tonë të lashtë sa më të njohur dhe më të dashur për të gjithë shqiptarët e mërguar në radhë të parë, por edhe për të huajt, që ende nuk kanë arritur të njohin vlerat dhe cilësitë e shkëlqyera të kombit shqiptar.


E, pikërisht, nëpërmjet këtij libri të ri publicistik dhe artistik, të titulluar “Udhëtimet e mia në Shqipërinë Mëmë”, Emine S. Hoti na rrëfen me shumë ndjenjë e fisnikëri dashurinë e saj atdhetare, përjetimet dhe emocionet e saj gjatë vizitave që ka bërë në Shqipëri, herë si vizitore e thjeshtë dhe herë si anëtare e delegacioneve kulturore - letrare dhe artistike, veçanërisht atyre suedeze. Ndërkaq, vizitat dhe ardhjet e saj në Shqipëri, kanë pasur qëllim krijimin e urave të bashkëpunimit midis shteteve skandinave dhe Shqipërisë, por edhe midis mërgimtarëve për nxitjen e punës me librin, për veprimtaritë kulturore e festive, për këngët dhe vallet shqiptare, ndërkohë që në këto ekspedita kulturore ajo dhuron me kënaqësi veshje dhe kostume kombëtare të qepura me duart e saj të arta. “Bëj aq sa mund, - thotë Emineja, - Dëshira ime e zjarrtë është që veshjet dhe kostumet kombëtare shqiptare të stilizuara dhe të qepura nga unë, artistët dhe veprimtarët e mërgatës, t`i veshin, të festojnë me to, të kërcejnë dhe të këndojnë me ato veshje kombëtare, si të ishin në Prishtinë dhe në Tiranë”.


Duke e përfytyruar veten krah për krah me autoren në udhëtimet e saj nëpër Shqipëri, lexuesi përjeton magjinë dhe bukurinë e vlerave të rralla shqiptare, vlerat e arta të një populli të lashtë, i cili ka sakrifikuar shumë për të mbijetuar, duke ruajtur me vendosmëri gjuhën e bukur shqipe, traditat, zakonet dhe kulturën origjinale shqiptare të trashëguar në shekuj. Libri nis me shprehjen e respektit dhe të mirënjohjes së thellë, të kësaj princeshe të letrave shqipe, për popullin e Kavajës, i cili, ashtu sikurse i gjithë populli shqiptar, në vitin 1999, priti me bujari dhe dashuri motrat dhe vëllezërit nga Kosova, të dëbuar dhunshëm nga ushtria zaptuese dhe kriminele serbe. Mes të dëbuarve ishte edhe familja e Eminesë, nëna, babai, vëllai, nipat dhe mbesat. Ajo erdhi disa herë nga Norvegjia për ta parë familjen, por edhe për të shprehur mirënjohjen e për t`u gjendur pranë atyre njerëzve të dëshpëruar, duke i ndihmuar materialisht, por më shumë akoma, me praninë dhe fjalën e saj të ëmbël, shpresëdhënëse dhe plot dashuri.



Në vazhdim lexuesi emocionohet nga përshypjet mbresëlënëse të Eminesë në përbërje të një delegacioni shkrimtarësh suedezë, në qytetet dhe rrethet: Tiranë, Shkodër, Lezhë, Durrës, Krujë, Fier, Berat, Elbasan, Lushnjë, ku Emineja tregohet mjaft aktive dhe e dashur në biseda me njerëz dhe lexues, gazetarë dhe studiues të ndryshëm nga sfera të arsimit, kulturës, letërsisë dhe arteve, por edhe me stilistë, kompozitorë, koreografë, kërcimtarë e këngëtarë, me etnografë, me mjeshtra popullorë të dizenjimit dhe përgatitjes së kostumeve tradicionale kombëtare shqiptare, me bukuri, shije, elegancë dhe origjinalitet, duke ruajtur veçori të stilit, të prerjes dhe qepjes, të ngjyrave karakteristike shqiptare, që harmonizohen me bukuritë e natyrës dhe të shpirtit njerëzor shqiptar.


Me emocion të madh Emineja përshkruan në këtë libër veprimtaritë e 100 - vjetorit të pavarësisë, veçanërisht ato të zhvilluara në Vlorën e Flamurit, ku pjesëmarrës ishin edhe dy djemtë e saj, Albioni dhe Arbeni, të cilët shkuan posaçërisht nga Norvegjia për të marrë pjesë në ato festime të paharruara.


“-Nënë, do të shkojmë edhe ne në Vlorë, do të shkojmë edhe ne me flamur nga Norvegjia. Do të tregojmë se, edhe ne jemi pjesë e pandarë e atij flamuri dhe asaj ngjarjeje të madhe për të gjithë Kombin. Edhe ne duam të prekim dhe të puthim me mall e dashuri atdheun tonë, të valëvitim flamurin kuqezi së bashku me vëllezërit dhe motrat tona, që do të vijnë nga e gjithë Shqipëria, Kosova, gjithë trojet tona dhe nga bota”.

Po aq impresionuese është vizita në qytetin e Fierit, vizita në Apoloni dhe dasma e djalit të madh të Eminesë, Albionit, i cili e bëri ceremoninë e martesës në Apoloninë e Ilirisë, duke përtërirë kështu traditën e lashtë shqiptare të dasmave, që merrnin bekimin në vende të shenjta kombëtare.