Tridhjetë e një -vjetorit i pajtimit të 124 familjeve të Verrat e Llukë në komunën e Deçanit




Reportazh


Burgjet shtëpiake i rrënuan burrat dhe trimat e kombit shqiptar ...




Ata që e shtrinë dorën e pajtimit të gjaqeve, të bashkimit, të unitetit mbeten heronjtë të cilët i ngritën përmendoren e historisë sonë, sepse fitoreve tona nuk ka mundur t’ua ndalë hovin e armiqërie të e çfarëdo ngjyre. Pra, burgjet shtëpiake i rrënoi burrëria dhe trimëria e burrave të kombit, e me këtë bota u bind se shqiptarët janë popull i civilizuar...



Hasan Hasanramaj


Fshati Llukë e Epërme në komunën e Deçanit është një nga shtyllat e forta të historisë, vendi me i shenjtë i lavdisë së shkruar historike e kombëtare, ku trimat shqiptarë që nga vitit 1878 e deri me 1910 te Verrat e Llukës dhanë kushtrimin dhe e lidhen Besën e Madhe Shqiptare për fillimin e luftës çlirimtare kundër pushtuesve otomanë dhe për mbrojtjen e tokave stërgjyshore nga grabitqarët serbë dhe malazias të përkrahur nga “nëna” Rusi. Ky lokalitet dhe Rrafshi i Dukagjinit në gjirin e vet ka rritur burra të kombit dhe të inteligjencës shqiptare të cilët gjatë historisë kanë dhënë kontribut të madh në rezistencën e Lëvizjes Kombëtare Shqiptare për mbrojtjen dhe çlirimin e trojeve stërgjyshore nga pushtuesit shekullorë dhe për eliminimin e të gjitha të zezave ngado që u vinin shqiptarëve.

Katër kuvende historike të mbajtur te Verrat e Llukës i dhanë kahet dhe premisat për liri, dinjitet kombëtar, ku secili prej tyre solli nga një kryengritje kundër forcave pushtuese turke, serbe dhe malazeze, ku u dha të kuptojnë fuqive të mëdha së shqiptarët dinë të mbrojnë dinjitetin e vet, kur ai shkelet dhe nëpërkëmbet nga ata që pushtojnë dhe masakrojnë një popull të vogël dhe të pafajshëm, e këto ishin forcat barbare serbe dhe përkrahësit e tyre anekënd Evropës ?! ...

Në këtë traditë janë edhe gjurmët e fshatit Llukë të Epërm të komunës së Deçanit, e cila është një nga shpatullat me të forta të historisë sonë, vendi më i shenjtë i lavdisë historike e kombëtare të shkruar mu te Verrat e fshatit Llukë të Epërme para njëqind e dhjetë vjetëve, kur trimat shqiptarë dhanë kushtrimin dhe lidhën besën për luftë çlirimtare kundër pushtuesit otoman, por edhe për mbrojtje nga rrebeshet e armiqve të tjerë. Kuvendi te Verrat e Llukës së Epërm ndjek vargun kuvendeve siç ishin Kuvendi i Arbrit dhe i Lezhës, si dhe Kuvendi për pajtimin e gjaqeve te Verrat e Llukës, të cilët me iniciativën e Këshillit për Pajtimin e Gjaqeve nisi faljen e parë të gjaqeve në fshatin Lumbardhë të komunës së Deçanit, në krye me studiuesin e folklorit tonë të njohur dhe të nderuar, tani të ndjerin profesor Anton Çetën.


Me një maj të vitit 1990 te Verrat në fshatit Llukë të Epërme, të Deçanit, dorën e pajtimit e shtrinë njëqind e njëzet e katër familje të Kosovës.


Kuvendi Kombëtar te Verrat e Llukës përherë pati karakter pajtimi dhe ngjeshje të radhëve për t’i dalë zot këtij populli që po lëngonte nën thundrën turke dhe serbe. Në vitin 1910 aty u pritën krerët më të njohur të fiseve dhe të krahinave shqiptare Në mesin e tyre ishin edhe këngëtarë nga të gjitha viset shqiptare, të cilët krijonin një atmosferë festive para së të shpalleshin faljet e gjaqeve dhe vendimet e tjera të Kuvendit. Me Një Maj të vitit 1990, te Verrat e Llukës së Epërm në komunën e Deçanit u tubuan mbi gjysmë milioni njerëz, të cilët atëbotë ishin të gatshëm të flijojnë jetën para tytave dhe tankeve të piromanëve serbo çetnikë.

Dorën në zemër mbajtja e kuvendeve te Verrat e Llukës me dhjetë shkurt të viteve 1903, 1910 dhe 1990 kanë një rëndësi të veçantë historike dhe mbarëkombëtare. Në Kuvendin te Verrat e fshatit Llukë të Epërme të komunës së Deçanit shqiptarët vendosën që t’i kundërshtojnë reformat e sulltanit. Sipas disa gazetave të huaja Kuvendi i mbajtur te Verrat e fshatit Llukë e Epërme ka qenë nën influencën e Austro-Hungarisë.

Këtë Kuvend dhe jehonën që bëri për mobilizimin e shqiptarëve në rezistencë e ka fiksuar mirë kënga popullore:


“ U mblodh Kosova bitevi

Bajraktarë dhe holi

Në Llukë të Epërm u baordi

N’ Breg të Llukës pjekën e ka ba

Krejt Shqiptaria besë ka lidhë”


Në këtë manifestim të madh popullor, si para njëzet vjetëve, edhe një herë, duhet spikatur madhështia e njeriut tonë, i cili di ta zotërojë ndjenjën e urtësisë, burrërisë dhe bashkimit. Për ta qëndisur historinë e re fshati Llukë e Epërm më Një Maj në Kosovën e lirë dhe të pavarur ishte fletë e hapur e historisë sonë në të cilën hyri populli shqiptar dhe me fjalë burrash edhe një herë dëshmoi se është i denjë