TOTUA ,NJERIU MODEL, NË KOMUNITET.


Mentor Serjani

Qysh në krye të herës dua të citoj një shprehje të Mahatma Gandhi:


"Ju duhet te jeni ndryshimi që dëshironi të shihni në botë"

E pra ndryshimi duhet të fillojë te individi,brezi i ri, që të sjellë përparimin .Aktivizimi në shërbimin ndaj komunitetit të jep mundësinë të jesh aktiv dhe të kesh një ndikim pozitiv mbi shoqërinë , sidomos puna vullnetare ,duke vënë kështu gjithë kohën dhe energjitë që mundesh .

Skënder Ahmati njeriu model i komunitetit,mbuluar me lavdi nga të gjithë, ndërsa ai vetë nuk e kërkoi

kurrë atë.Rridhte nga një familje e mesme dhe atdhetare, gjyshi i tij Avduli ishte tregëtar ndërsa babai i tij

Xhaferi ishte shpëtimtari i jetëve të bashkfshatarëve të tij në Operacionin e Qershorit, me aktin e tij të

guximshëm në përleshje trup me trup me dy gjermanët e skuadres së pushkatimit. Pushteti komunist do ta

«shpërblente» me heqjen e triskës së frontit dhe shpalljen armik si pronar i mesëm,por edhe për shkak të

krushqisë me fisin Rami në Tatëzat,një nga fiset më nacionaliste të të gjithë trevës së Rrëzomës . Le të

kthehemi tek vet Skënderi, por gjithmonë është e nevojshme edhe një hyrje për paraardhësit,për të

kuptuar e gjykuar më mirë mbi bashkëkohësin. Skënderi lindi në Sasaj më 16 qershor 1920. Kreu arsimin fillor në

vendlindje dhe më vonë një kurs për shofer në Tiranë ku punoi pak kohë edhe si instruktor. Para çlirimit të vendit por edhe më pas ka punuar në bizneset e Hamit Ramit, në lokal dhe si shitës biletash në kinema,pas çlirimit ka kontribuar edhe si shofer duke sjellë materiale nga lumi Erzen për ndertimin e kombinatit tekstil në Tiranë .Pra deri në 1955-ën, por edhe më vonë vazhduan ec e jaket në Tiranë,pse ende ishim privat dhe duhet ti shërbente edhe pronës së tij.

U kthye përfundimisht në fshat në vitin 1966 si rezultat i presionit të partisë dhe pushtetit të kohës si

dhe letrave që bënin disa dashakeqës nga fshati në adresë të tij ,duke i nxirë biografinë ,dihet që leja e

banimit në atë kohë në qytet ishte e veshtirë në mos e pamundur, por edhe për shkak të një aksidenti ku

ishte i pafajshëm, e la profesionin, si rezultat i shtypjes së një fëmije , i cili ju fut ne rrotat e pasme të

rimorkjos për të cilën vuajti edhe dënimin,megjithse i pafajshëm,jeta e njeriut ka prioritet dhe u

ndëshkua me heqje lirie tre vjet dhe kreu vetem nje vit e gjysëm ,pjesa e mbetur ju fal. Mbas kësaj kthehet

ne fshat ku u shqua si një punëtor i zoti dhe si i fuqishëm fizikisht që ishte, parë kjo edhe në retrospektivë,

nëqoftëse të tjerët bënin dy rrugë me grurë nga Lavani që shihej me motoshirëse në lumë (rrethe), ai bënte

edhe një rrugë me pleh për baçet në fshat, nga stallat e bagëtive,flinte në Malin e Lavanit,dhe kur të

tjerët niseshin për në punë,kishte bërë rrugën e parë . Skenderi ishte një nga karvanjarët pararojë i

mbrujtur me ndjenjën e punës e të sakrificës.Skënderi punoi pak kohë edhe si drejtues

prodhimi(brigadjer) duke e shpërndarë planin e punës qysh ne darkë shtëpi me shtëpi,këto ishin vitet e

kooperativës bujqësore prej1956 deri më1971 . Më vonë Skënderin do ta gjejm si turbinist në

Hidrocentralin e ri të Piqerasit nga ku do të dilte edhe në pension . Skënderi si njeri që përqafonte të renë

dhe kërkonte një jetë me të mirë si në qytet ashtu dhe në fshat, në kohën që punoi në Tiranë ndihmoi që të

rregulloheshin me punë edhe vëllezërit e tij që punuan në sektor të ndryshëm të ekonomisë në kryeqytet,

sepse në këtë kohë e gjejmë si magazinjer ne Kombinatin Tekstil dhe kishte shoqëri me Neço Konomin

nga Piqerasi dhe Nail Bezhanin nga Fterra të cilët ishin kuadro me influencë për kohën,pra vellezërit fale

edhe aftësive të tyre punuan: Sazan Ahmati në ndërmarrjen « Misto Mame» (marangoz), Dilaver Ahmati tornitor

në Kombinat Tekstil,Feizi Ahmati në uzinën «Dinamo»Vinçier,Abaz Ahmati frezator në Kombinatin

Tekstil . Skenderi u martua me Bahirje Kallullin (kushërirën time të dytë) lindi tre fëmijë të cilët u

shkolluan dhe punuan në sektorët e mëposhtëm të ekonomisë: Naili si mekanik në Fabrikën e Vajit Sasaj.

Avduli punoi fillimisht në bujqësi, me pas shkoi në Tiranë dhe pas '90-tës ka një biznes të tij duke ecur në

gjurmët e stërgjyshit të tij , të cilit i mban edhe emrin , Pranvera mbaroi gjimnazin dhe më pas kreu një

kurs për laborante vaji,jeton në Tiranë . Bahirjeja një grua e dashur dhe e drejt që të gjithë e mbajnë në

gojë , për shakat e saj me "kripë" siç themi ne . Ndërsa vet Skënderi për batutat apo thëniet e tij të cilat kanë

mbetur në memorjen e njerëzve si : Bahoo '’ eja këtu të bëfsha gropën'' !, apo '’ Dule do të ngordh në dru''!

etj. Me një zë kumbues dridhës dhe të vecant për nga timbri dhe diksioni, të cilin unë e imitoja shpesh. Por

Skënderi si njeri i humorit, i qejfit dhe hokatarë nuk mërzitej, por shpesh më thoshte : Pa hajde këtu , ja

më imito njëherë, dhe duke më thumbuar më thoshte: Kur ke lindur ti ,- qaje shumë me zë të hollë ,- dhe

sic kam dëgjuar nga xha Hasani(Ahmati) zë hollët bëhen të ligj. E pra brenda shakasë kishte dhe armën

goditëse ndaj tjetrit,por që «profecia»e tij në këtë rast nuk doli. Këto ishin disa detaje që doja ti

përmendja, ndoshta gjatë rrugës së shkrimit do dalin edhe të tjera më të pikura, pikante, të '’thekura’’, po

le të vazhdojmë me kontributet e tij. Skënderi ishte një aktivist i shquar , ndoshta i vetmi dhe i pa

arritshëm, për pastrimin dhe higjenizimin e rrugëve të fshatit , të varrezave, të rrugës këmbësore Sasaj-

Piqeras ku kalonin nxënësit për në shkollë, të rrugës Sasaj Lukove e sidomos të rrugës automobilistike

Sasaj-Rruga Nacionale Lumë nga e cila vinin njerëzit e makinat për lindje,vdekje,dasma,aktivitete kulturore si

dhe furnizimin e njësive të tregtisë. Por sidomos për sistemimin, pastrimin, rregullimin e rrugëve të

brendshme të fshatit dhe mirëmbajtjen e kalldrëmeve, gjerdheve avllive, lyerjen e pemëve me gëlqere etj.

Një nga veprimtarët më aktivë të frontit demokratik të asaj kohe, po edhe më vonë në demokraci. Një

njeri skollastik për orarin ,porosinë,punën,shëndetin,profesionet etj.Kaq i «ngjitur» ishte për këto punë,sa

që ka mbetur shprehja si sentencat e famshme te filmave shqiptar,kur dikush fliste apo diskutonte për

diçka në mënyrë të përsëritur,të dëgjonte nga tjetri :boll se të gjeti si Skënderi qe i mbeti goja ,-«te

pastrojmë rrugët e fshatit» Lejtmotivi i tij ishte puna, nisiator e aktiv, gjithmonë ne krye të punës me një

amplitudë dhe rezonancë konstante gjatë gjithë jetës. Sidomos përpjekje vetmohuese bëri në Tiranë për

çështjen e ujësjellësit të fshatit, duke u ndihmuar shumë edhe nga intelektualet tanë të kohës që punonin

në institucione të rëndësishme të shtetit si Muzafer Ahmati Zv.ministër i Tregtise së Jashtme dhe Esat

Bashari nën drejtor i Bankës së Shtetit ,por edhe nga miq si Stavri Riska Zv/Ministër i Bujqësisë .Një

mbështetje të lavdërueshme pati edhe nga vëllezërit e tij që e mbajtën duke siguruar fjetjen e ushqimin,

por që dhe e ndihmuan me rrjetin shoqëror të tyre.Kur tubot e ujësjellësit të fshatit mbrritën në portin e

Durrësit nga Japonia dhe do të ngarkoheshin për në NB Lukovë me destinacion Sasajin,Skënderi

këmbënguli që në fletë udhëtimin e shoferit(duke qenë edhe vetë shofer)të shkruhej destinacioni i

shkarkimit të tyre në Fabrikën e Vajit Sasaj,për ti prerë rrugën shpërndarjes nga NB-ja edhe për nevoja

të fshatrave të tjerë ,një praktikë kjo e njohur për kohën .Kështu tubat erdhën dhe i gjithë fshati i transportoi ato menjëherë në mënyrë vullnetare në depon e fshatit.Përplasja kurajoze dhe dinjitoze me

përfaqësuesit e ndërmarrjes së Bonifikimit dhe pushtetin lokal të rrethit , për nxjerrjen jasht funksionit të

ish ujësjellësit të parë , si rezultat i hapjes së tunelit dhe tharjes së burimeve të Vardhanit, duke ju drejtuar

atyre : Na dëmtuat , duhet të na zhdëmtoni. Për këtë arsye fillimisht u vendos elektropompa ne Krua të

Madhë dhe më pas u ndërtua ujësjellësi me rrjedhje të lirë nga Krei i Vijës. Këtu nuk mund të lemë pa

përmëndur edhe ndihmën e kryetarit të këshillit popullor të fshatit ,Novruz Bashari, i cili duke njohur

cilësitë e shkëlqyera të karakterit të Skënderit, kur ky i fundit u nis për në Tiranë i drejtohet: Skënder,- '’

Na , merre vulën dhe për cdo nevojë që të paraqitet për fshatin, firmos dhe vulos në emrin tim.’’ Ngjarje

vërtet e madhe, kurse sot titullarë të tillë jo që nuk gjen më por vula u duket si pronë e familjes së tyre, dhe

megjithëqë mund të kenë edhe shkollë, nuk dinë të shkruajn dy fjalë, apo të përpilojnë qoft edhe një

kërkesë të thjesht sipas modelit zyrtar.Skënderi u interesua jo vetëm për ujsjellsin,po edhe për rrugën nga

Lukova(kalimi i rrugës nacionale)ai kishte një cilësi të veçantë ,i sqaronte gjërat deri në detaje,për të

bindur të tjerët se ai kishte të drejtë,dijeni dhe njohuri për problemin që shtrohej. Tani para se të arrijmë në

vitet e fundit të jetës së tij, do të tregojmë edhe ndonjë gjë intime. Në fshat kemi dy palë Ahmataj , pra nga

dy zjarre të ndryshëm , fis , bark apo farë siç njihen në histori , Ahmatajt nga rrjedh Skënderi janë njerëz të

qejfit , hokatarë ,'’të shthurur'' në kuptimin pozitiv të fjalës. Totua (vëllai i madh) , kështu i kishte mbetur

dhe e thërrisnin të gjithë , ai kur fliste nuk mund ti shmangte edhe prekjet me duar sidomos të seksit

tjetër , duke u rënë në krahë apo ne llërë. Unë meqë kisha marrdhënie të mira me të ,pavarësisht moshës

por edhe për shkak se isha bashkmoshatar e shok i ngushtë me djalin e tij, Avdulin, e pyesja: Toto , kur flet

apo sqaron diçka nuk të mjafton fjala , por i prek njerëzit edhe me duar?! Ai si njeri i hapur dhe i drejt që

ishte më thoshte me shaka duke u gajasur edhe vet se :'’ Me duar bën gjysmën e qejfit'' .S’po vazhdoj më

me të '’metat’’ ;reagimi,vlerësimi dhe vertëtimi i së vërtetës mbetet në çmimin e çdo njeriu . Skënderi ishte

njeri i punës . Megjithëse të izoluar e privuar nga prona private , të dy me të shoqen përpiqeshin për me

mirë, familja e tij mbahet mend për «pekmezin» e shijshëm që bënin me gorricat e Làvanit. Gjithashtu

ishte një model në familje u shërbeu prindërve të tij dhe xhaxhait që nuk u martua . Familja , si familje e

madhe që ishte , kishte edhe ndihmë nga xhaxhai,- Rrapo, që kishte emigruar në Australi , i vinin disa

të holla nga llogaria e tij bankare, ndërsa nëna e tij Mexhidja qepte ne makinën qepse , e me pas Bahua , të

cilën e kishte sjellë Rrapua, madje ky i fundit ishte i pari që solli gramafonin në fshatin tonë. Nuk e harroj

Skënderin kur kalonte para shtëpisë tonë me drutë «pala» zemërkuqe lisi nga lisareja që digjeshin në

oxhak nga darka në mëngjes për të ngrohur pleqtë dhe gjithë antarët e familjes. Këto ishin punë të

rëndomta për të gjithë fshatarët, por që kishte individë që dallonin mbi të tjerët siç ishte Skënderi Të

pashlyeshme më kanë mbetur në kujtesë pasdarket në muajt e Verës ku shkallët tona(ballkonet)të cilat

ishin kundruall gumëzhinin nga zërat ,muhabeti dhe kënga deri në orët e vona,një nga kënaqësitë e

veçanta të kohës.Skënderi ishte edhe një këngëtar i mirë ,ashtu si edhe Bahua me këngën e famshme të

Rilindasve tanë :«Aratë me grurë……….» Njëkohësisht njohës i folklorit ,bile më kujtohet njëherë për një

shërbim që i kisha bërë nuk me tha thjeshtë faleminderit ,por mu drejtua me vargjet e këngës autoktone

:«more i miri ndër shokë,bëje hije dhe për botë»Natyrisht siç do njeri që lind ,jeton , punon etj ,më në fund

vjen edhe ndarja nga jeta. Ai vuajti për një kohë të gjatë nga tiroidet ,të cilat i morën edhe jetën. Ai u nda nga jeta më 11shkurt 2001.

Skënderi vet për së gjalli por edhe Bahireja me tregimet e saj dashamirëse dhe plot

dhembshuri , flisnin me respekt për dy mjekët e fshatit mjekun alternativ Rakip Memin , ndihmës mjekun

Ajet Serjani dhe infermjeren Nexhmije Rezvani( Kola )për ndihmën e specializuar që i dhanë sidomos në

vitin e vështirë 1997 por edhe me vonë. Dhanë kontributin e tyre dhe bashkëfshatarët si një fshat i vogël që

jemi kemi ndihmuar dhe mbështetur njeri-tjetrin por edhe për faktin se femijët ishin larg dhe nuk arrinin

dot në kohë. Për të gjitha këto merita, Skënder Ahmati është dekoruar,si veprimtar i dalluar në shërbim të shoqërisë dhe interesit të përgjithshëm nga Presidiumi i Kuvendit Popullor në bazë të propozimit të organizatës së frontit demokratik të Ndërmarrjes Bujqësore Lukovë,e cila ju dorëzua në shtëpi nga autoritetet e pushtetit vendor të kohës.

Njerëz të tillë mbeten të paharruar jo vetëm në

memorjen e fshatit por edhe më gjerë.


Mentor Serjani 30/04/2020

125 views0 comments

Shkrimet e fundit