Shqiptarët



Cilat janë dëshmitë se shqiptarët e sotëm janë ilirë të lashtë? Fatkeqësisht kjo pyetje bëhet kryesisht nga ata që duan ta përgënjeshtrojnë prejardhjen ilire të shqiptarëve.

Nuk dimë shumë për ilirët dhe nuk dimë shumë për shqiptarët nga kohët pagane, por lidhja ilire me shqiptarët është teoria më e njohur.

Toponimi Arbon, Arbo përmendet nga Polibi në Historinë e Botës (shek. II p.e.s.). Ndoshta ishte një ishull në Liburni ose një vend tjetër brenda Ilirisë. Stefani i Bizantit në shekullin e VI, në fjalorin e tij të rëndësishëm gjeografik të titulluar Ethnica, citon Polybius, duke thënë se ishte një qytet në Iliri dhe u jep një emër etnik banorëve të tij, duke i quajtur Arbonios, Arbonites.

Albanopolis ose Alvanopolis ishte një qytet ilir ku jetonte fisi Albanoi, Albani. Albanoi u rishfaq në dokumentet bizantine në shekullin XI, si ekzonimi i shqiptarëve. Gjatë periudhës së vonë bizantine, emrat Albanoi, krahas Arbanitait, u përdorën në mënyrë të ndërsjellë dhe gradualisht hynë në gjuhë të tjera evropiane, në të cilat u shfaqën emra të ngjashëm prejardhës. Etnonimi kombëtar i shqiptarëve ka rrjedhur nga ky fis ilir.

Në mesjetë shqiptarët përmendeshin me emrin Arbanitë. Kjo është shumë e ngjashme me atë që quheshin në shekullin e 6-të. Variantet e emrit si Albanoi dhe Arbanitai janë përdorur edhe më vonë për të njëjtin popull, e nganjëherë quheshin vetëm ilirë. Shqiptarët e quanin vendin e tyre Arbëria/Arbënia. Në latinisht quhej Arbanum, por më vonë u ndryshua në Albanie.

Siç mund ta shihni, ekziston një vazhdimësi e emrit të vendit dhe emrit etnik të banorëve të tij. Ne nuk dimë shumë nga gjuhët ilire, por disa fjalë kanë një kuptim në shqip. Huazimet e greqishtes së vjetër dhe latinishtes na thonë se shqiptarët ishin në afërsi të këtyre fqinjëve dhe Iliria përshtatet si një kandidate e mirë.

Duhet thënë gjithashtu se shqiptarët jetojnë në një zonë ku nuk ka të dhëna për migrime të mëdha dhe emrat e tyre janë të vazhdueshëm që nga koha pagane. Për ata që janë kundër kësaj teorie, barra e provës është nga ana e tyre

17 views0 comments

Shkrimet e fundit