REPUBLIKË NË QYTETTH


Vasil Vasili

Në shtëpinë me shumë sqimë të një zotërie, në tremen e saj, pashë një varëse druri të pazakontë, mbushur me kapele republike. M’u ngjit menjëherë shikimi mbi ato forma të bukura me ngjyra të errëta, të derdhura enkas për madhështi burrash. Mes tyre, një e zezë e thellë, me stof të prajtë, s’di pse e quajta Republika Numër Një, qëndronte hijerëndë si mbi kryet e një burri një e nëntëdhjetë e shtatë i lartë, i veshur me pallto të gjatë të zezë prej stofi të rëndë. Burri befas nisi të ecë. Hapi derën e jashtëme, zbriti shkallët dhe doli në rrugë. Kindat e palltos i hapen nga hapat që hedh. Midis dy kindave, duket vija e hekurosjes së pantallonave, edhe ato, me stof të errët. Është prag muzgu. Fillikatinë ia spikat jehona që lënë shojet e këpucëve të zeza. Në rrugë dëgjoheshin përshëndetje edhe pse s’kishte njerëz. Mirëmbrëma zotëri, mirëmbrëma, përshëndetje të sinqerta dhe shumë të nxehta, natën e mirë zotëri. Zërat ishin në tonin e duhur, çdo zgjatje tingulli ishte rreptësisht e kontrrolluar nga paraardhësit, të cilët kishin ditur t’i jepnin zërit një edukatë të shkëlqyer mirënjohje dhe ua kishin lënë këtyre njerëzve të sotëm, që aq besnikërisht e përcillnin nderimin në përshëndetje. Burri i përshkoi edhe metrat e fundit të shetitores dhe u fut në një rrugëz. Pak çaste më vonë, Republika Numër Një zuri vend mes shoqeve në varëse. Ngrita dorën gjer te kryet dhe, me mendjen time, bëra lëvizjen e vendosjes së kapeles dhe e përfytyrova trupin tim duke ecur në rrugë si ai burri madhështor që porsa e vendosi republikën në varëse, po u kujtova që isha në një shtëpi të huaj dhe s’duhej të shikoja me lakmi sendet e tjetrit. Dëshira më kishte dalë jashtë trupit dhe atë mund t’a kishte marrë dikush. Ngasjen për të patur një kapele republike e kisha mbajtur në largësi të dëshirës dhe rrallë, kur ajo më tundonte, isha po unë që e shtypja tundimin, por sot nxorra edhe një ofshamë. Kur e morra veten nga gjendja e sapokaluar dhe nga zbrazëtia e krijuar nga ofshama dhe, kur trupi i kishte ndëruar lëngjet e pakmëparshme, ndjeva pranë meje një zotëri me trup të imët e me gishtrinjtë e duarve shumë të rregullt që sikur plotësonin harmoninë e tij. Unë desha t’i them atij më fal, një më fal të dlirë, që të m’a pastronte shpirtin dhe të