POETET XHEVAT BEQARAJ DHE XHEVDET SHEHU NDEROHEN ME TITULLIN “NDERI I QARKUT FIER”




Këto ditë të vështira pandemie, Kryetarja e Qarkut Fier znj. Evisa Sema, organizoi në ambientet e këtij institucioni një ceremoni të thjeshtë për dorëzimin e titujve “Nderi i Qarkut Fier” poetit të mirënjohur për fëmijë, Xhevat Beqaraj dhe poetit, publicistit e përkthyesit Xhevdet Shehu. Të dy këta emra janë mjaft të njohur në kulturën shqiptare dhe natyrshëm përbëjnë edhe një krenari të ligjëshme për vendlindjen e tyre, Mallakastrën e cila përfshihet në juridiksionin e këtij qarku.

Xhevati u shfaq në letërsinë shqipe në mesin e viteve vitet ’60 shekullit kaluar dhe me talentin dhe aftësinë e tij krijuese u rreshtua shumë shpejtë në radhën e emrave më të mëdhenj të letërsisë shqiptare për fëmijë si: Bedri Dedja, Odhise Grillo, Dionis Bubani etj.

Biografia e Xhevatit është sinteza e njeriut të heshtur të punës dhe intelektualit të përkushtuar përjetësisht në udhën e vështirë të artit. Ajo na çon fillimisht në fshatin Kutë, ku ai lindi në vitin 1936, pastaj në Fier ku u arsimua deri në nivelin e shkollës së mesme dhe më pas në Tiranë, ku mbaroi studimet e larta universitare në degën gjuhë - letërsi shqipe. Fill mbas universitetit filloi punë në revistën “Pionieri” dhe në vitin 1975, “qarkulloi” në Fier sipas politikave të kohës dhe punoi në arsim. Pas tre vjetësh u kthye sërish në Tiranë dhe punoi redaktor në organet letrare “Zëri i Rinisë”dhe “Fatosi.”

Gjatë gjithë kësaj periudhe, Xhevati nuk e ka hequr kurrë penën nga dora.

Librin e parë poetik me titull, Kam një harmonikë”, e ka botuar në vitin 1965, në Prishtinë. Nga kjo kohë e në vazhdim, ka botuar 16 libra, në gjininë e poezisë e të përrallës, nga të cilat një pjesë jan ribotuar disa herë. Në vitin 1984, libri i tij, “Era vizaton” u vlerësua nga LShA të Shqipërisë, si libri më i mirë i vitit. Ky vlerësim u përsërit edhe në vitin 1989 me librin “Letrat e vjeshtës.” Në vitin 2005 botoi vëllimin Rruazat e vesës” i cili bëri jehonë tek lexuesi dhe Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sporteve e vlerësoi me çmimin “Pena e argjendë.”

Për krijimtarinë e Xhevatit kan shkruar kritik të njohur në Shqipëri, Kosovë dhe Maqedoni, ndërsa studiuesi Xhevat Syla nga Prishtina ka botuar një libër monografik kushtuar jetës dhe veprës së tij letrare. Kritika e ka vlerësuar si poeti që solli një qasje të re në letërsinë shqipe, qasje që hyn në fondin e artë të kësaj letërsie dhe pasuron botën e fëmijës me dashuri, edukim qytetar dhe patriotizëm.

Sot, Xhevati mban statusin e poetit për fëmijë, më të madh ndër të gjallët, në Shqipëri dhe Kosovë. Kan kaluar dhjetra vjet dhe hierarkia e vlerave të tij nuk ka ndryshuar. Do kalojnë dhjetra e qindra vite të tjerë, do ndërrohen breza e do vijnë të tjerë poetë, por vepra letrare e Xhevatit, do mbetet një shenjë e ndritshme e letërsisë shqipe, një gur qoshli në kulturën tonë kombëtare.

Paralel me poetin Beqaraj, në vendin e nderit të këtij Qarku u radhit edhe poeti, publicisti dhe përkthyesi Xhevdet Shehu.

Xhevdet Shehu u lind në Hekal, në vitin1955 dhe mbas përfundimit të shkollës 8 vjeçare të fshatit, vazhdoi shkollën e mesme bujqësore “Rakip Kryeziu” në Fier dhe në vitin 1979 u diplomua për agronomi në Universitetin Bujqësor të Tiranës. Ndërsa në vitin 1983 mbaroi sërish studimet e larta për gazetari në Universitetin e Tiranës pranë fakultetit të shkencave Politiko-Juridike.

Pasioni për gazetarinë tek Xhevdeti është shfaqur që në vitet e para studentore. Në vitin 1977 ai u emërua kryeredaktor i gazetës “Studenti i Bujqësisë”, duke shënuar kështu fillimin e karierës së tij të gjatë e të suksesshme të gazetarisë, e cila nuk është ndërprerë deri më sot, përgjatë 44 viteve. Gjatë kësaj periudhe ai ka punuar në disa organe qendrore të shtypit shqiptar si: “Zëri i Rinisë”, “Drita”, “Pasqyra”, “Albanian Daily Neës” dhe “Telegraf,” ndërsa nga viti 2013 e në vazhdim, punon si gazetar në të përditshmen “Dita”. Në mesin e viteve ’90, Xhevdet Shehu punoi si korespodenti i parë i “Zërit të Amerikës” në Shqipëri.

Xhevdeti ka një kontribut poliedrik në fushën e letrave. Përveçse gazetar, ai është edhe poet, prozator dhe përkthyes. Në biografinë e tij krijuese janë mbi dhjetë tituj librash të cilat fillojnë me vëllimin poetik “Blerimet e marsit” botuar në vitin 1977, “Rini e bukur” më 1984 dhe poema për fëmijë, “Peneli i çuditshëm”, më 2005.

Në vitin 2001 botoi librin me esse “Pararendës”dhe një vit më vonë librin publicistikë“Ambasadori VOA.”Në vitin 2007 botoi monografinë “Episode me dritë – Duke kujtuar Dyrr Këllicin,”në vitin 2015 botoi“Prapaskena – Hulumtime në historinë e Shqipërisë komuniste” dhe më 2016 botoi librin “Izet Haxhia përballë Sali Berishës.”

Xhevdet Shehu është i njohur edhe si përkthyes i mbi njëzet librave nga disa autorë bashkëkohorë kryesisht anglezë dhe amerikanë, në epiqendër të të cilave janë çështja shqiptare dhe ballkanike. Librin e parë të përkthyer e ka botuar në vitin 2005, "Midis serbëve dhe shqiptarëve - Një histori e Kosovës" nga Miranda Vickers për të vazhduar më tej me librat: "Çështja Shqiptare - Riformësimi i Ballkanit" nga James Pettifer dhe Miranda Vickers, "Misioni Amerikan në Shqipëri" nga Peter Lucas,"Ç'po bëhet me Çështjen Çame?" nga Miranda Vickers,

"Shqiptarët - Një histori moderne" nga Miranda Vickers, "Enigma e historisë malazeze" nga James Pettifer dhe Averil Cameron, "Jetë dhe Vdekje në Ballkan" nga Bato Tomasheviç, “Ëoodhouse, Zerva dhe Çamët” nga James Pettifer,