N E L I



TREGIM NGA MYSLIM MASKA

-Ç’kërkon në këtë të ftohtë të madh? – dëgjova një zë. Ktheva kokën dhe u ngrita në këmbë. Projektori më ngeli ashtu si qe, i ndezur. Përballë meje qe një burrë rreth të gjashtëdhjetave, me kostum, kolllare, dhe me një mjekër të bukur e të bardhë si të një shenjtori. Qysh në çastin e parë, domethënë kur ai më bëri pyetjen “ç’hall të ka zënë në këtë të ftohtë të madh”dhe kur unë u ngrita në këmbë për ta respektuar, dhe sidomos për të mësuar, në dinte, kishte parë, apo dëgjuar diçka për Xhesin tim, më la përshtypjen e një njeriu të bukur e fisnik, që rrallë e gjen në kohën tonë.

Zbriti nga motori, e fiku, u afrua dhe, kur pa nga afër sytë e mi të përlotur, më hodhi dorën e djathtë mbi shpatulla dhe më ripyeti me një zë të dridhur: “Ç’hall i madh të ka rënë? Më fal se nuk të njoh dhe nuk më njeh, por mbase mund të ndihmoj, kushedi!” Dhe më fërkoi shpatullat me dashuri. “Prandaj vijmë në këtë botë, për të ndihmuar njëri tjetrin”, vazhdoi, ndoshta ndoshta për të më ngushëlluar e qetësuar, siç mendova më vonë. “Po! – thashë me vete, - prandaj vijmë, për të sharë e për të fyer, njëri tjetrin”.

-Më ka humbur Xhesi, - i thashë, duke e parë drejt e në sy.

-Djalë apo vajzë?

-Djalë

-Sa vjeç?

-Dymbëdhjetë për trembëdhjetë.

-Policia, lagja e di?

-Sigurisht, të gjithë, - i thashë ftohtë dhe prerazi.

-Hajde, - tha pas pak dhe rregulloi motorin anës rrugës.

-Ku? - pyeta ashtu kot.

-Hajde!

Sepse ndjeva atë çast vërshimin e një lumi të madh e të rëmbyer, ku cërklat e dallgëve të shkumbëzuara përplaseshin brënda meje në kafazin e kraharorit, rreth barkusheve, në zgavrat e syve, në kafkë. Pas pak sikur u vesha i tëri me brymë. Ndjeva aq shumë ftohtë, sa u drodha i tëri. Po mbërdhija, po ngrija. Edhe pse isha i ndërgjegjshëm, vështrimi m’u për të fërkuar sytë, gishtat përshkuan një push të butë flokësh. Dikush më puthi në faqe, tek sytë. “Mos u mërzit, - mu bë se dëgjova, - mos u mërzit, se kjo botë s’ka paqe.”

Xhesi ishte në kraharorin tim. E shtërngova pas vetes, e përkëdhela, e putha. Po ashtu dhe ai.

-Eja, - mu bë se dëgjova prapë. I trullosur siç isha, m’u deshën dy tri sekonda të bija në realitet.

-Ku?

-Eja me mua, - dhe më kapi për krahu. Të them të drejtën, edhe pse s’besoja shumë, u mbusha me shpresë…

* * *

Vërtetë asgjë nga këto s’ndodhi. I panjohuri më lëshoi nga krahu vetëm kur më uli në tavolinëne një taverne. Ishte ashtu siç ua thashë, veçse poshtë syve kishte shumë rrudha. Ndërsa unë nxora kutinë të dredh një cgare, i panjohuri nxori nga portofoli një fotografi, e vërtiti nëpër duar, e puthi disa herë, pa më thënë asgjë dhe pas një heshtje të shkurtër porositi peshk të freskët dhe verë. Ora duhet të ishte dy ose tre më të gdhirë.

-Gëzuar! – tha kur mbushëm gotat. Nuk të njoh, nuk më njeh. Kështu është. Jeta, or mik, qënka një gënjeshtër e madhe, por jashtëzakonisht e bukur. Apo s’është kështu? Për të mos e ndërprerë pohova me kokë

-U dashurova me një vajzë këtu e shumë vite më pare. Bëmë katër fëmijë, por nuk na rrojtën. Kur ngeli shtatzënë me të fundit, mjekët na dhanë shumë shpresa. Ti si prind e. kupton se çfarë lumturie është të presësh një fëmijë pas tre dështimesh. Apo jo?

-Patjetër, - thashë duke e parë në sy me dhimbje, me mendjen gjithmonë tek Xhesi.

-S’qe e thënë! Megjithëse shita dy apartamente, që i kasha trashëgim nga babai. Ajo që bëhet, bëhet. Ajo që s’bëhet, s’bëhet, po qe se nuk është e thënë nga Zoti. Ka edhe diçka tjetër, që duket e pabesueshme, por s’është ashtu, - më tha. – Të pabesueshmet janë pa diskutim të ndodhura, janë pjesë e jetës, vazhdimësia normale e saj. Domethënë, edhe ti kur ke vdekur, ato vazhdojnë vijimësinë tënde, pavarësisht se mund të vijnë në një formë tjetër.

-Ç’doni të thoni me “vijimësi në një formë tjetër”? – I thashë unë tepër i përqëndruar dhe i habitur njëhershi. Me vete mendova: “Zotrote paske shkuar për lesh bubi”. Dhe pashë me kujdes rreth e qark se ç’përshtypje kisha lënë që shoqërohesha me një të krisur. Duke qënë i kësaj lagje qysh fëmijë, të gjithë duhej ta njihnin më së miri. Për çudinë time asnjë reagim. Githkush ishte në hallin e tij, megjithëse shumë e përshëndetën kur hymë.

-Thjesht fare. Kur ti ke vdekur, shpirti yt hyn dhe rron në shpirtin e një pëllumbi të gjallë, në shpirtin e një maceje të vogël të porsalindur, në shpirtin e një milingone, që ti e gjen rastësisht në tavolinë. E vë në pëllëmbë të dorës, e përkëdhel. E sheh me kaq vëmendje sa s’e ke parë kurrë në jetën tënde. Të bënë kaq shumë për vete, sa nuk di si t’i shërbesh… Të duket si një mrekulli.

Të them të drejtën, unë besoj tek Zoti. Besoj dhe atë pjesëz të doktrinës që shpirti (kur njeriu vdes) futet në qënie të tjera. Po! Kjo është shumë e vërtetë. E thashë dhe pak më sipër. Dakord. Të pakën, ky është mendimi im. Dhe jo vetëm i imi. Megjithatë më habit një gjë: Përse njeriu u ngrit nga hiçi, domethënë nga pluhuri, balta kozmike etj…dhe i dhanë mendje, shqisa, sy? Që të gjykojë, të shpikë, të krijojë, të shijojë e të shikojë gjithçka; kur në konceptin e pafundësisë kohore rron një apo dy sekonda? Atëherë përse ia dhanë shqisat, shikimin dhe gjykimin? Që të vuajë më shumë? Më the që je arkitekt dhe unë jam poet. Jemi ë njëjta race. Si të duket ty, është e drejtë? Sigurisht, - vazhdoi, - ne s’vëmë në dyshim Zotin, por, të pakën, duhet të kuptojmë diçka nga kjo enigma, nga kjo e fshehtë misterioze. Ndoshta këtë nuk duhet ta dime. Mbase ky është sekreti më madhor i jetës. Ndoshta këtu qëndron dhe bukuria e saj. Askush nuk e di kur do lindë dhe kur do vdesë. Mirë. Po pse një lojë e tillë marroke me njeriun, me qënien më të magjishme e më hyjnore? Kur e nxore nga hiçi, përse duhet të bëhet prapë hiç, baltë, pluhur kozmik e të vërtitet pa kuptim rreth një dielli, që ai as e sheh dhe as e ngroh më? Përse katër fëmijëve të mi s’iu dha rasti t’i hidhnin një sy kësaj jete të pistë? Ndoshta kjo s’është pyetje, por ja që duhet bërë…

* * *

U kthyem nga materniteti të pikëlluar. Duke ditur se ç’gjëndje të vështirë psikologjike kalonte ime shoqe, më takonte mua të vetëpërmbahesha. Me gjithë përpjekjet që bëja, s’dija ç’t’i thosha. Më e mirë m’u duk heshtja. Dhe kështu bëra. Ime shoqe ishte njëqind here më ë tensionuar se unë. Kur s’dija të ngushëlloja veten, si mund të ngushëlloj atë? Sa mbërritëm tek dera e apartamentit, u ndjeva aq i lodhur, sa për një çast m’u veshën sytë. Nxora çelësin. Poshtë këmbëve të mia, pikërisht përballë derës, qe mbledhur kutullaç një macushe. E vockël, e vockël fare, dy ose tri ditëshe.

-“Po kjo ç’do këtu?” - thashë me vete pa i thënë gjë time shoqe dhe me këmbë e spostova anash me shumë kujdes. Mbasi hyri ime shoqe, çela dritën dhe mbylla derën.

-Po kjo bukuroshe si u gjend këtu? – pyeti gruaja, duke e rrëmbyer në duar.

-Kush?

Dhe kur e pashë në krahët e saj, ngela i habitur. Si hyri nëpër këmbët tona në salon pa u dukur?

-Do ta mbajmë! – tha ime shoqe duke më parë në sy.

Dola vetëtimthi, pa i kthyer përgjigje dhe pyeta derë më derë gjithë apartamentet e pallatit. Të gjithë ngritën supet. “Si është e mundur?” thosha, tek ulesha me asensor në apartamentin tim. “Si ka mundësi kur dera kryesore e pallatit është e mbyllur? Dhe përsepikërisht tek dera e apartamentit tim, kur kishte dhjetë – dymbëdhjetë dyer të tjera?” Pavarësisht nga këto, hyra në shtëpi dhe i thashë sime shoqe:

-Po, do ta mbajmë.

Ajo m’u hodh në krahë. Midis dy trupave tanë ndjeva trupin e asaj krijese të vockël e të brishtë, që mua me time shoqe na shkriu në një të vetëm.

Menjëherë shkova në farmaci. Bleva një biberon, qumësht për fëmijët një ditësh deri pesë muajsh. Tek dyqani i kafshëve të vogla bleva një kafaz dhe rërë aromatike ku urinojnë e ndyjnë macet. Ime shoqe ndër kohë, pas banjës, e kishte e kishte fshirë me peshqir dhe me tharëse flokësh. Kur hyra, e gjeta duke e puthur dhe perkëdhelur si një kalama.

-Ka uri, - më tha. – shiko si më thëthin gishtin.

I dhamë qumësht dhe, pasi u ngop, e vumë në krevat midis nesh. Kjo qe nata më e bukur e jetës sime.

* * *