MORIS MË THOTË SE TË GJITHË JEMI EMIGRANTË TË RINJ…


MORIS MË THOTË SE TË GJITHË JEMI EMIGRANTË TË RINJ…


Nga Faruk Myrtaj


Kaluar 15 vjet, që s’e kam parë Joze Sllovenin. S’di ku ta gjej dhe as pres që ai kujtohet për mua. Them kështu se, kur e njoha, isha mërgimtar i ri, pra të shumtën e kohës njeri në ngut. Njeriu nuk njihet as çmohet dot kur ai ende s’di ku është, nuk di se si të shfaqet, ka ardhur pa e ditur ku, me gjuhë tjetër. Prandaj nuk e harroj dot Joze Sllovenin. Nuk kam për tu ikur dot rrëfenjave që m’i ofronte, kush e di përse, them ende sot.

“Ndonjëherë, aeroplanin privat të Moris e përdorja edhe unë. Në të vërtetë kjo ndodhi vetëm një herë. Atë rast mora në avion një femër, një bukuroshe që vdiste për gradat, makinat dhe uniformat. Unë s’kisha grada, as uniformë të veçantë dhe avioni nuk mund të konsiderohet aq kollaj “makinë”, por ajo më kandisi dhe e ngjita bukuroshen në të. Edhe pse e dija që ishte diçka e rrezikshme. E dija që edhe vet Moris, pronar firme dhe i këtij avioni, udhëtonte krejt i vetëm me të. S'e mora vesh pse, kur e luta, për herë të parë, dhe kurrë më pas, s’më tha dot jo. Po, ai e dinte, ishte i bindur se isha aviator i mirë, por nuk e mendoi se s’do t’i rezistoja përgjërimit të një bukurosheje si kjo që hipa në avion.

E mora në sy rrezikun jo për ta fshehur që, sapo u takova me Moris, ia tregova paudhësinë time. S’më tha asnjë fjalë, por mbase prandaj s’më shkoi ndërmend kurrë avioni i tij.

Natyrisht, dëgjoja Joze Sllovenin, nuk e njihja hebreun Moris, por padyshim duhej të ishte i veçantë, siç marrëdhënia me Joze Sllovenin, më shumë se e çuditshme. Jose e rrëfente njeri të shkëlqyer, shpirt-bukur, të pakursyer, padyshim edhe ca…misterioz.

“Moris udhëtonte me këtë avion privat, kudo, në North-America. Kurrë s’e pashë të kryente ndonjë gjë të keqe, jashtë rregullave, normave, aq më pak të paligjshme, por as ngutej të më ndalonte mua të bëja shkelje të tilla, mëkate relativisht të vogla, pra që nuk e rrezikonin vet atë.

I vetmi kusht, i pa shkruar, i pa vendosur, as verbalisht, në çamarokllëqet e mia gjatë kohës së punës tek ai, ishte të mos konfirmohej prania e tij.

Në të vërtet takoheshim shumë rrallë, s’mund të thuhej se ai kujdesej posaçërisht të mos ishte dëshmitar në budallëqet e mia prej ballkanasi. Por, betohem, kishte ndodhur të kthente shpinën nga unë, të mbyllte sytë, ose thjesht të priste diku atje tej, për aq sa unë të mbaroja pehlivanllëkun tim.

Nëse, bie fjala, i rrëmbyer nga afërsia që ai më dhuronte tërë bujari, më shkrepej të bëja ndonjë fotografi me të, ai nuk më zemërohej, i bindur që s’bëja asgjë fshehur prej syrit e dijes së tij, por menjëherë dhe pa asnjë mëdyshje ma merrte filmin, duke më vështruar në sy, kthjellët. Më besonte se kjo që po ia dorëzoja, ishte gjithçka. Në kisha zbardhur apo larë ndonjë prej fotografive, ia tregoja, natyrisht, ai priste veten e tij në të, pra hiqte veten prej meje, dhe ma kthente!