Me rastin e njëqindë (100) vjetorit të mizorive serbe


në tërë Shqipërinë Kontinentale,

sidomos në Krahinën e Llapit dhe Gallapit në janar-shkurt 1921


Akademik Prof Dr Hakif Bajrami


Të dhënat janë marrë nga gazeta “HAK” që botohej në Shkup, me grerma arabe, në gjuhën eskiturqe. Emrat e të masakruarëve të Llapit 1020 persona deri më 1951 ishin në Arkivin e një xhamie në Shkup. Por, kur u themelua Shabi i A. Rankoviqit, më 1952 Imami i xhamisë ia dorëzoi merat Krste Crvenkovskit. Ata emra i kam peluxuar por nuk më janë lejuar që t` i fotokopjojë. Me këtë rast e FTOJ Bashksinë Islame të Republikës Kosovës që ta botojë gazetën “HAK” si fototip.Me gazetën “HAK” (E DREJTA) kanë bashkpunuar të gjithë imamët e xhamive në Shqipërinë Kontinetale. Adresën ku gjindet “HAK” ua siguroi unë.Adresën e mbaj sekret nga vitit 1977. Nuk është në Beograd.

Sa i takon mizorisë serbe në PRAPASHTICË, së bashku me shkrimtarin NEBIL DURAKUN e kemi pasë bërë një dokumentar në pesë vazhdime, ku kanë folë edhe personat që e kanë përjetuar tragjedinë. Ai emsion nuk është emituar kurrë. Diku gjindet në Arkivin e televizionit!?

****

Kombi shqiptar gjatë shekullit XX nuk ka pushuar kurrë duke luftuar për Shqipëri Etnike. Një luftë e tillë ishin Kryengritjet në Vilajetin e Kosovës më 1910 dhe më 1912. Më 26 gusht 1912 në Shkupin e çliruar nga kryengritësit shqiptar (drejtuar nga Hasan Prishtina) vetëm dy ditë po ta shpallëte Shtabi i Kryengritjës pavarësinë e Shqipërisë, sot çështja shqiptare do të ishte në pozitë më të volitëshme, për faktin se Shkupi jo vetëm që ishte Kryeqytet i Vilajetit Kosovës, por deri më 1962 ishte qyteti më i madh shqiptar. Lidhur me këtë, si duket deri me tash asnjë historian shqiptar nuk e ka parë dokumnetin ku thuhet nga Përfaqsusit e: Austro- Hungarisë, Francës dhe Rusisë se-“ Çfardo rrezultati të ketë lufta juaj (shqiptare për pavarësi), NDRYSHIM të KUFIJËVE TË PERANDORISË OSMANE NUK PRANOJMË (Folë: Francezi; shiqo: K. Jezdiq. Populli dhe shtetasit e viseve të pushtuar, publikim për nevoja sekrete diplomatike, në TRE ekzamplarë, 1913).

Por, vendimi i Kuvendit Vlorës më 28 Nëntor 1912, është një fitore hsitorike e pavdekëshme për kombin shqiptar. Aty, një pjesë e kombit e fitoi pavarësinë, ndërsa pjesa (Shqipëria Kontintale që ishte e okupuar -18 tretor-26 nëntor 1912*) tjetër, mbeti me shpresë se një ditë do t` i bashkohën shtetit që e firmosën edhe delagatët nga Kosova, Manastiri dhe Janina më 28 nëntor 1912.

E vërteta, po atë minutë që Ismail Qemali e shpalli pavarësinë, po atë momnet do të fillojë një luftë, jo vetëm për ta shfarosë popullsinë shqiptar në viset e okupuara, por edhe për zhbërjën e Shtetit shqiptar.

Projketi vijues që e forcoi shtetin shqiptar, ishte vendimi e Kongresit Kombëtar të Lushnjës; në vijim shpallja e Ahmet Zogollit MBRET I SHQIPTARËVE, dhe si i tillë u pranua. Po, shumë thonë se Italia e ngriti dhe e subvenzionoi shtetin shqiptar. E vërtreta, është Italia ajo që më 26 prill 1915 me Konferencën e Londrës arriti ta OKUPOJË Krahinën e Vlorës. Me këtë okupim, të gjithë shqiptarët që po shpërngulëshin nga dhuna shtetërore serbe 1912-1914, tani mbetën pa asnjë shpresë, se dikush do t` i përktrahë. Në dilemë patën rënë edhe ata shqiptarë që u kishin shpëtuar MIZORIVE SERBE, MALAZEZE DHE GREKE, deri sa filloi Lufta e Parë Botërore. Kjo luftë, sikur e solli një shpresë se okupatorët do të psojnë edhe më keq se shqiptarët. Por, më 1918 po ata okupatrë do të bëjnë pazare të reja, falë Evropës (Francës, Britanisë dhe Italsë, të cilave u ndihmnoi drejtë për drejti SHBA –W.Vilsoni me 14 pikat historike, ku Çështja shqiptare fitoi një gjysëm trajtimi prfillaktik, sa për mos me vdekë. Ishet Komiteti i Kosovës, ishin plumbat e Avni RRUSTEMIT ata që shpëtuan çka mund të shpëtohet.

Në vijim, Lufta Antifashiste Nacionalçlirimtare 1939-1944, po mos të organizohej e të çlirohej Shteti shqiptar si i vetmi në Evropë me armet e veta, Shqiptaria në pakon e “cigarës” së CHERCHILLIT, nuk ekzistonte fare.Bile, pala serbe do të provojë me çdo mjet që ta shpallë se: Shqiptarët e Shqipërisë Kontinentale kanë bashkëpunuar me fashizmin, për të patur të drejtë në bazë të vendimit: Vilson, Chderchill, Stalin t` i likudojnë. Nuk do të i thot Tito, delegacionit shqiptar më 10 prill 1945 në Beograd rastësisht e pa ptrapavi, që e nëshkroi më 1953 me Fuat Kyprilin (Xhentelemi) për të na DEPORTUAR në Anadoll, duke u kërcnuar se: “JU ARNAUTËT 90% keni qenë me fashizimin”!.

Projekt tjetër që është më i rëndsishmi përgjatë tërë shekullit XX, e që ia ka hapur KREDITË KOMBIT SHQIPTYAR PËR BASHKIM, është dhe mbetët UÇK (Ushtria Çlirimtare e Kosovës). Flas në bazë të argumenteve të Superfuqive, dokumente ato që nuk janë publikuar fare. Shqiptarë, ardhmëria ju pret nën një ÇATI. Duhet të punojmë, bashkimi na thrret, sepse në Kosovë sidomos për mizoeritë serbe flet toka, njerëzit dhe xhaku. Ja një pjesë e atij xhaku që nuk harrohet e që dokumentet i kanë sajuar të tjerët. U jemi mirënjohës.

**

Në këtë ese të filozofisë historisë do të ndalëm vetëm në një tragjedi që ishte vijuese për ta shfarosë në vijim pas Toplicës 1877, tër SHQIPTARINË e sidomos Krahinë e Llapit (janar/shkurt 1921), pasi që Krahina e Rugovës, Plavës, Gucisë ishin krthyer në germadha në shkurt 1919. Këto mizori ndodhnin në pjesët më vriorre shqiptare, për ta vazhduar shfarosjën që Serbia e kishte filluar në Toplicë më 1877.

Ja historia targjike shqiptare që është përshkruar nga korespodentet okular në Luftën e Parë ballkanike.

Publikimin e LEOS e zbulova të cituar nga Prof Mehmet Vokshi, SHQIPËRA E TË GJITHË SHQIPTARËVE, botuar italisht më 1930 në Romë. Botimi në shqip ka ndodhë pas çlirimit të Kosovës. Por, publikimin e LEOS e pata siguruar nga Biblioteka e Wjenës më 1977, dhe atë e citojë në DOKTORANTURË që është botuar më 1981. Është ribotuar pa asnjë ndryshim, pas çlirimit Kosovës në qershor 1999.

Ja si e kishte parë pozitën e shqiptarëve një gazetar i pavarur e që kishte ardhur nga Wjena në frontin e Luftës Parë ballkanike më 1912 me shumë korespodentë nga Evropa.

Pasojnë agrumenetet. Përkthimin e publikimit LEOS, GOLGOTA SHQIPTARE, i pari e ka përkthyer Prof FAIK MEHMETI, nga gjrrmanishtja. Përkthimi është në Arkivin e Kosovës. Atë përkthim e shfryzoi edhe unë sepse në te është punuar për TRE muaj rresht më 1982.

LEO FREUNDCLICH, GOLGOTA SHQIPTARE WIENË 1913

Me Leo Freundlichun ka pasë korespodencë si i vetmi shqiptar Enver HOXHA. Letrat e Enver Hoxhës kanë kaluar nepër Beograd, drjetë Wjenës, më 1946-1948. Ato i janë autorit të njohura. Nga pëmabjta e atyre letrave, Enver Hoxha në shtator 1949, i shkruan Stalinit, për çështjën e Kosovës. Letrat, deshi dikush ose jo, janë një antologji për historinë kombëtare. Kësaj radhe po i shpalosi vetëm çka shkruan Enver Hoxha në dy letra: të TRETËN dhe të PESTËN. Tetë janë gjithësejt!). Në letrën e tretë Enver Hoxha e njohton LEON, për mizorinë që kanë bërë serbët në BIHOR. E jep shifrën se nga çetnikët e Drazhës dhe partizanët e Titos, janë masakruar 9500 shqiptarë të Bihorit (Sanxhak) në fund të vitit 1942 dhe fillim 1943. Në lertrën e PESTË, Enver Hoxha shkruan për mizoritë që i kishin kryer: Boshko Çakiqi, Spasoje Gjakoviq dhe Pera Brajeviqi, në Drenicë, ku Shaban Polluzha, sipas Enverit, po zhvillonte një luftë të DREJTË, ku komunistët jugosllavë nuk janë ndalë vetëm në tragjedinë e Drenicës (shkurt 1945), por kanë vazhduar me spastrimin e Kosovës duke i bërë mish për topa (mobilizimi: “Çdo gjë për front, gjithëçka për liri”, në Srem dhe Adriatik ( prill 1945 në Tivar,Dubrovnik dhe Trogir). Dikush do të pyet pse e citoi Enver Hoxhën. Për faktin se i ka njohur mizoritë serbe ndaj shqiptarëve, përmes gazetës “L` YMANITE”. Pra, unë mirrem me shekncë, e jo me ideologji.

Pason teksti i Leos, GOLGOTA SHQIPTARE 1912-1914 <