Jonçe


Jonçe

Tregim nga Fatmir Terziu


“Vos mane[1]” – pëshpëriti ajo dhe i holli një sy të dyfish-klapitur nën qepalla, fare pjerrtaz, ndërsa kuajt kishin ndaluar dhe hingëllinin pakuptueshëm për momentin. Ai tërhoqi frerin e kalit dhe bëri paksa më afër saj, duke dashur t’i flasë me zë të ulët, mjaft lehtë e sqarueshëm.

“Është vesa e mëngjesit!” – belbëzoi ai, “kështu i themi ne këndej”.

“Veza…, vez…”

“Jo, po pula, …vesá. Shkurt dhe qartë vesá”, sikurse them unë “sqepari, sëpata, sapuni, samari, s… E, kuptove?”

“Ok, ves…, ja po e them, vesa”.

“E the. Bukur. Tani zbrit të përcjellim ndonjë jonçe[2] në stomak dhe të të them se ku ndodhemi.”

“Në ndonjë aventurë tjetër?”

“Nuk ka fund për aventurat, as për ato që krijojmë padashje, as për ato që mund t’i kemi me dashje, nëse i shijojmë me sy të hapur.”

“Pra, është ashtu sikurse më the?”

“Saktë. Qëllimi i jetës është ta jetosh atë, ta shijosh përvojën në maksimum. Qëllimi ynë është të arrijmë …

“Sigurisht të arrijmë, me padurim dhe pa frikë për një përvojë më të re dhe më të pasur në këtë rrugë që..., që na e mori frymën.”

“Asnjë rrugë nuk është e gjatë me shoqëri të mirë.”

“Më duket se po e kuptoj tashmë më së miri. Jemi në kuptimin e saktë të asaj që më ka thënë gjyshja, se ata që udhëtojnë së bashku kanë më shumë të ngjarë të qëndrojnë së bashku dhe të ndjehen më të lidhur.”

“Ndërsa gjyshja ime më thoshte, udhëto vetëm me të barabartët ose bestarët e tu, nëse nuk ke asnjë nga këta të dy, udhëto më mirë vetëm.”

“E unë? Unë ku qëndroj?”

“Ja këtu në mes. Nuk e shikon se çfarë të pret?”

“Nuk më duket se e kuptove pyetjen time? E kisha…”

“Ajo që shkon në këtë pikë i ka të dyja. Përgjigjja zakonisht jepet dhe me “body language”, apo s’më ke thënë kështu?”

“Epo, aty është një pikë dhe…”

“Dhe Arkimedi, pikërisht nga këto kodrat këtu pranë ka thënë më jepni një shkop dhe një pikë mbështetëse dhe unë e ngrej Rruzullin në …”

“Pa provoje njëherë në këto kodra, nëse kishte të drejtë Arkimedi?”

Askush nuk do ta besonte se ajo vesë e hollë e tokës arbërore të lagte aq shumë. Dukej sikur toka dhe bimët kishin bërë bashkë lotët e tyre, të gjitha netëve të shkurtra të verës dhe shtrydhnin nga trupi të mbanin gjallë atë thatësirë që zhuzhiste që në pesë të mëngjesit. Rrobat e tyre thuajse ishin larushuar në atë minutazh që s’la as kuajt larg kureshtjes. Zogjtë kënduan mbi kokat e tyre. Pemët mbanin një iso të nisur diku pranë. E …, vetëm kaq. Nga shtëpitë e ndara në grupe të vogla poshtë kodrës u dëgjua një zë. Pastaj një zhurmë e madhe. Zëri shpërndahej matanë luginës, matanë dy grykave ku shtrihej brinjëlagur Radika.

“Vajtojca!”[3] – foli Mareja dhe menjëherë u duk në sytë e Gentit, sikur edhe sytë e saj kishin huazuar nga vesa e atij mëngjesi.

Genti po e shikonte. Habitej, se si mund të qëllonte të ishte e njëjta fjalë, një fjalë kaq e vjetër e mbajtur gjallë në atë trup të njomë, të lindur e rritur mjaft larg nga ajo anë. Aq më shumë që në atë trup tashmë trazoheshin disa gjuhë. E fundit, ndoshta e tillë mund të ishte kjo që ai i trazonte hera-herës gjatë kësaj udhe të gjatë me kuaj në një kohë të tillë.

“Vajtojca?! Si ta kuptoj këtë fjalë?” – ndërhyri Genti, jo më tashmë si ai i gjithëdituri, ai i mëparshmi…, por tamam në një lojë të pandjeshme, tamam sikur bënte të paditurin për atë fjalë që e kishte dëgjuar qëkur ishte pesë vjeç. Qëkur…

Atë natë ai kishte qenë për gosti. Dhe gostitë ishin një traditë e hershme në zonën ku ai kishte lindur, e kishte marë tezja e tij, që nuk kishte fëmijë. Kishte ndejtur atje gjithë natën duke dëgjuar orllopane, dhe në mëngjes ishte bërë gati të kthehej. Por, në sytë e tezes së tij kishte parë lotë. Lotë që kishin një qasje tjetër.

“Nuk do të shkosh sot në shtëpi! Do të qëndrosh …, do të rrish edhe sonte këtu…, pastaj…, pastaj…”. Por Genti kishte dalë vetëtimthi nga dera dhe kishte vrapuar me të katra, ashtu si një çamarrok i llastuar që ishte. Kur mbërriti, vetëm atëherë ngriti kokën dhe…, ç’të shikonte. Tymi sapo ishte shuar dhe shtëpia ishte rrafshuar thuajse komplet. Dhe fjalinë e parë që dëgjoi ishte: “largojeni djalin se po fillon vajtojca”.