I VLERËSUAR NDËRKOMBËTARISHT



Kadri Tarelli

Jam njohur vonë me profesorin e nderuar, Lutfi Isufaj, Dr. Shkencash në mbrojtjen e bimëve, personalitet me emër në rrethet intelektuale të qytetarisë durrsake, madje edhe në mbarë vendin, fatmirësisht edhe në elitën e njerëzve të shquar në botë.

Them jam njohur vonë, kam parasysh zakonin tonë si shqiptarë, që duhet të ulemi në kafe dhe të bisedojmë, duke shkëmbyer mendime dhe përqasje opinionesh në fusha të ndryshme të shkencës dhe kulturës. Pavarësisht se emrin e tij, e kam dëgjuar që herët në vite të shkuar, nga vëllai im Sefer Tarelli, i diplomuar në Universitetin Bujqësor të Tiranës, përfshi këtu edhe shkrimet e shumta që janë bërë për të, nga gazetarë e kolegë të nderuar anembanë vendit.

E kisha parë dhe shoh shpesh herë tek kalon nëpër rrugët e qytetit të Durrësit, madje edhe pranë kafes ku ulem gati çdo ditë. Bie në sy shpejt. Burrë i veshur me kujdes, me pallto të zezë dhe kapele republike të vogël, në dorë një çantë të zezë, një kombinim i hijshëm ngjyrash. Më nxjerr mallin e fisnikëve të hershëm shqiptar, të fiksuar nëpër foto të ndryshme, të bëra para dhe gjatë Monarkisë, në gjysmën e parë të shekullit të kaluar. Dallohet që nga larg për ecjen e tij të shpejtë, përherë i nxituar, sikur po e presin studentët në sallën e leksioneve, apo takime me ministra dhe anëtarë të kabinetit qeveritar. Aq e vërtetë është kjo, sa edhe kur unë dhe shoku ynë Shpendi Topollaj e ftojmë për kafe, na përshëndet me mirësjellje, tund dorën duke na thënë: “Me kënaqësi por një herë tjetër, pasi sot po më presin. Një fermer kërkon këshillë, sepse bimët e kërkojnë doktorin pranë, në ditë të mira dhe të vështira”.


Artikull, “Gazeta e Durrësit”. E hënë, 14 janar 2013

Natyrisht, “hera tjetër vjen shpejt” dhe është kënaqësi të bisedosh me këtë dijetar shqiptar, në fushën e “Mjekësisë bujqësore”, por me kulturë të gjerë dhe njohje të madhe edhe për ekonominë, artin, kulturën dhe letërsinë, përfshi edhe artin e të shkruarit shkencërisht dhe letrarisht. Nuk nguroj të them, se është autor i disa librave shkencor, broshura e katalogë, kushtuar mbrojtjes së bimëve, njëkohësisht edhe qindra artikujve të botuar në gazeta dhe revista të kohës, disa prej tyre me theks të mprehtë kritik.

Ka lexuar dhe vazhdon të lexojë shumë. Këtu mjafton të përmend një ndodhi të vogël. Kur po diskutonim rreth gjendjes ekonomike dhe shoqërore në vendin tonë edhe pas 30-vjetësh demokraci, më mjaftoi një shprehje lakonike: “Lexoje këtë libër, që është shkruar para 100-vjetësh. Kemi mbetur në vend numëro, kemi po ato probleme si atëherë, e s’po i zgjidhim dot”. Dhe, më dhuroi një fotokopjim të librit “Plagët tona”. Çë na mungon? Çë duhet të bëjmë”, shkruar nga Lumo Skëndo. Shtypur, Tiranë. 1924.

Dr. Lutfiu është njeri shumë i shëtitur, ku siç thotë edhe vetë: “Nuk ka vend brenda Shqipërisë, fshat e zonë prodhimi që nuk kam shkelur me këmbë. Ma kërkonte detyra dhe unë nuk i bëja bisht, pa pyetur për hallet e shtëpisë. Motorit në qafë, (Jawa 250), dhe nisesha, në kohë të mirë e të keqe. Jo pak por për rreth tridhjetë vjet rresht”. Dhe ajo që e bën më të këndshme bisedën, është se ka gjezdisur shumë edhe nëpër botë, Eurpën po se po, madje edhe në SHBA, jo për turizëm, siç na shkon mendja, por në delegacione dhe grupe pune. Kujtesa e fortë e bën kuvendimin të ndjehemi sikur jemi në Paris, Londër, Berlin, Bon, Vjenë, Bukuresht, Sofje, New Jork, apo Filadelfia.

Nuk kam ndërmend t’i bëj jetëshkrimin, pasi bukur dhe hollë e ka bërë durrsaku Bashkim Kadiu, në librin “Vlerat e qytetit tim”, volumi I-rë, botimi i vitit 2013.

Veç dy fjalë sa për njohje:

Lutfi Isufaj, lindur në Fier më 1942. Mbaron Teknikumin Bujqësor në Fier me nota të shkëlqyera, ndaj i miratohet bursë studimi, për të ndjekur udhën e dijes në Institutin e lartë Bujqësor “Gjergj Dimitrov” në Bullgari, dega e mbrojtjes së bimëve. Pas një viti, (probleme të politikës shqiptare të asaj kohe), si të gjithë studentët e tjerë, kthehet në atdhe, dhe gjatë viteve 1961-1965, vazhdon studimet në Institutin e Lartë Bujqësor në Kamëz, Tiranë, (sot Universiteti Bujqësor), ku shkëlqen me rezultate të larta. Pak vite më vonë, më 1972, kryen studimet pasuniversitare pranë Institutit të Mbrojtjes së Bimëve në Bukuresht, Rumani.

Studimet, shkalla e lartë e njohurive shkencore dhe përvoja disa vjeçare në prodhim, nëpër ekonomi bujqësore, e bëjnë pjesë të Institutit të Mbrojtjes së Bimëve, që u ngrit në Shkozet të Durrësit, ku Lutfi Isufaj, ishte një ndër themeluesit kryesor të shërbimit të mbrojtje së bimëve në Shqipëri. Pikërisht këtu përsëri shkëlqeu, pasi në vitin 1981, mbron doktoraturën me temë: “Studimi i dëmtuesve të tokës në Shqipëri”, duke u bërë pjesë e elitës shqiptare në fushën e bujqësisë, si dijetar mëndje mprehtë dhe me logjikë të shëndoshë, si specialist i papërtuar dhe praktik në zbatimin e të dhënave shkencore.

Aq e vërtetë është kjo sa, Enver Maloku, agronom i lartë, shumë vite kryetar kooperative dhe drejtor në disa ndërmarrje shtetërore, kujton pas mw shumë se 35 vjet tw shkuar: “Në çdo takim pune të thirrur në strukturat shtetërore dhe partiake të Rrethit të Durrësit, nuk mbyllej mbledhja pa folur Dr. Andon Papingji (Drejtor i Institutit të mbrojtjes së bimëve) dhe Dr. Lutfi Isufaj, ndërsa ne mbanim shënime”.

Në këtë hulli vlerësimi, gazetari i njohur Gëzim Kabashi, te “Gazeta e Durrësit”, (E hënë, 14 janar 2013), shkruan: “E kam zili Dr. Lutfiun. Ka lënë pas krahëve 70 vjet dhe çdo mëngjes e shoh që lëviz si