top of page

Gafa të kushtueshme


Gafa të kushtueshme Astrit Lulushi Ka diçka që bën të qeshësh në gjetjen e një gabimi gramatikor, qoftë ky një titull me fjalën e gabuar, ose një shkrimtar i dalluar që shkruan gabimisht "Misisippi", në vend të Mississippi". Ndoshta sepse na kujton se këto figura janë njerëzore, ashtu si ne. Ose ndoshta është sepse nuk e dimë se sa është e lehtë të përzihen fjalët e zakonshme anglishte si "your" dhe "you're". Ka disa fjalë që mbeten gjithmonë një sekondë për t'u shqiptuar saktë - "mijëvjeçar", "gjykim", "padyshim", "korrespondencë". Pastaj ka "patate". Në vitin 1992, ish-zëvendëspresidenti amerikan Dan Quayle vizitoi një shkollë në New Jersey. Ai ftoi një nga studentët në dërrasën e zezë për të shkruar fjalën "P-O-T-A-T-O". Pasi studenti mbaroi, Quayle i kërkoi të shtonte një shkronjë tjetër: "E". Falë gafës, studenti, shkoi në shfaqjen e David Letterman dhe madje fitoi një vend në muzeun zyrtar të patates. Për Quayle, megjithatë, ishte gabimi drejtshkrimor. Ai tregon në kujtimet e tij, duke e parë si "një moment përcaktues të llojit më të keq që mund të imagjinohet". Një nga Dhjetë Urdhërimet e Krishterë është: "Mos shkel kurorën". Por në një botim të Biblës në vitin 1631, fjala "mos" mungonte dhe në urdhërimin e shtatë shkruhej: "Ti do të kryesh kurorëshkelje". Shumicat e kopjeve të shtypura gabimisht u mblodhën, u dogjën dhe u shkatërruan (për zemërimin e madh të koleksionistëve sot), dhe printuesi i Biblës u gjobit me 300 paund - ekuivalenti i mbi 75,000 dollarëve të sotëm. Disa historianë spekulojnë se gabimi gramatikor ishte sabotim nga një shtëpi tjetër botuese. Shakespear nuk ishte vetëm i aftë në poezi dhe prozë - atij i pëlqente të krijonte fjalë të reja, kur nuk gjente fjalë ekzistuese. Ai gjithashtu përdorte keqpropizma, ose fjalë të pasakta, zakonisht për efekt komik. Merrni polic Dogberry-n, oficerin e rrëmbyeshëm në Much Ado About Nothing. Kur largohet nga oborri mbretëror, ai bërtet: "Adieu, jini vigjilent, ju lutem". Kjo frazë gjithmonë fiton të qeshura nga anëtarët e audiencës. Termi "Dogberryism" u bë sinonim për "malapropizëm”. Vizita e kandidatit demokrat të vitit 1988, Dukakis, në një fabrikë të General Dynamics në Michigan për një foto të tij duke hipur në tank, kishte për qëllim të promovonte besimin e sigurisë kombëtare. Pamja u shfaq në një reklamë të Bushit për ta bërë Dukakis të dukej qesharak. Duke folur në një mbledhje të zjarrfikësve në Virxhinia Perëndimore, 2004, kandidati demokrat John Kerry u përpoq të siguronte audiencën se pozicioni i tij për financimin e luftës në Irak ishte mjaft i qartë - dhe shërbeu si një nga më tinguj shkatërrues në historinë moderne të fushatës: "Unë në fakt votova për 87 miliardë dollarë përpara se të votoja kundër."

Por ka edhe gafa që jo vetëm nuk kushtojnë, por bëhen me dashje për t’u bërë i njohur. Nxirrni një foto nudo të ndonjë politikani, dhe ai zgjidhet kryeministër. Kryetari i partisë së opozitës akuzohet për flirte me partinë në pushtet, dhe mbetet kryetar opozite. Çdo gjë tani bëhet hapur. Dukuritë amorale - thënë ndryshe, imorale - kanë dalë në krye në Shqipëri, me krenari pa frikë pa turp. Populli rri kokëulur, si çorbë e ndenjur, dhe herët a vonë bëhet ushqimi i tyre. Kjo nuk duket si shfaqje, por sallë gjyqi me audiencë të zemëruar.

15 views0 comments

Comments


Shkrimet e fundit

fjalaelireloadinggif.gif
bottom of page