Fatmir Terziu: Njeriu që i mban rrënjët gjallë

Ditëlindja e tij, ditëlindja për Hekuran Halilin, poetin e Sarandës me rrënjë të thella çame, njeriun që e ka kthyer kujtesën në atdhe të fjalës dhe fjalën në një urë që lidh brezat e peshon vetë pena. Dh e dini pse? Çdo poet lind dy herë. Herën e parë nga nëna që e sjell në jetë dhe herën e dytë nga vendlindja, historia dhe dhimbjet që e mësojnë të dëgjojë zërin e njerëzve. Hekuran Halili i përket atyre krijuesve që nuk shkruajnë për të mbushur faqet e librave, por për të ruajtur atë që koha përpiqet ta fshijë. Poezia dhe proza e tij burojnë nga një ndërgjegje që nuk e ndan dot njeriun nga toka, kujtesa nga identiteti dhe rrënjët nga e ardhmja.

Nuk është rastësi që një nga veprat e tij mban titullin "Rrënjët" (Le radici). Ky titull nuk është vetëm emri i një libri. Është një filozofi jete. Rrënjët, për Hekuran Halilin, nuk janë vetëm vendi prej nga vjen një njeri; ato janë forca që e mbajnë drejt edhe kur erërat e historisë përpiqen ta përkulin. Ato janë kujtesa e Çamërisë, aroma e detit të Sarandës, zëri i brezave që nuk pranuan të harrojnë dhe besimi se identiteti nuk është barrë, por pasuria më e madhe që mund të trashëgohet.

Viti 2024 shënoi një tjetër gur të çmuar në rrugëtimin e tij krijues. Tregimi "Djali i Frongosheve", i përkthyer me mjeshtëri në italisht nga Dr. Ilirian Dahri si Il ragazzo dei fichi d'India, u nderua me Çmimin e Parë në edicionin e dhjetë të Çmimit Ndërkombëtar Letrar dhe të Artit "Nuovi Occhi sul Mugello". Ishte pjesëmarrja e parë ndërkombëtare e autorit, por suksesi i tij dëshmoi se letërsia e vërtetë nuk njeh kufij. Kur rrëfimi lind nga e vërteta njerëzore, ai gjen gjuhën e zemrës edhe përtej gjuhëve që fliten.

Ky vlerësim mori një domethënie të veçantë edhe falë punës së përkthyesit Ilirian Dahri, i cili u nderua me Çmimin e Parë si përkthyesi më i mirë i konkursit. Ishte një fitore e dyfishtë: e autorit që shkroi me shpirt dhe e përkthyesit që ia ruajti shpirtin fjalës në një gjuhë tjetër.

Por çmimet, sado të rëndësishme, nuk e përkufizojnë plotësisht Hekuran Halilin. Ato vetëm ndriçojnë një rrugë që ai e ka ndërtuar prej kohësh me ndershmëri, përkushtim dhe dashuri për njeriun. Patriotizmi i tij nuk është slogan, por mënyrë jetese. Ai nuk matet me fjalime, por me respektin për historinë, me kujdesin për gjuhën shqipe dhe me besimin se kultura është forma më fisnike e mbrojtjes së kombit.

Në një kohë kur bota shpesh e nxit njeriun të harrojë prejardhjen, Hekuran Halili vazhdon të kujtojë se pemët nuk jetojnë pa rrënjë. Krijimtaria e tij është një dëshmi se letërsia mund të bëhet kujtesë, ndërgjegje dhe dritë për ata që vijnë pas.

Në këtë ditëlindje, urimi më i bukur për të nuk është vetëm shëndeti apo jetëgjatësia. Është dëshira që pena e tij të vazhdojë të mbajë gjallë atë që nuk plaket kurrë: dashurinë për njeriun, për vendlindjen dhe për të vërtetën artistike. Sepse poetët si Hekuran Halili nuk numërojnë vitet që kalojnë; ata numërohen nga vargjet, tregimet dhe gjurmët që lënë në zemrat e lexuesve.

Gëzuar ditëlindjen, Hekuran Halili! Uroj që çdo pranverë e re e jetës suaj të sjellë krijime të reja, frymëzim të pashtershëm dhe të njëjtën fisnikëri që ju ka bërë të dashur për miqtë, lexuesit dhe gjithë ata që besojnë se rrënjët e një kombi ruhen më së miri nga njerëzit e fjalës.