Fatmir Terziu: Njeriu në këllëf i Çehovit modern

Jun 6
2 min read

Karikaturë me laps model HB

pas rrëzimit të skicatorit të fundit,

ti hap sytë dhe kupton

se gjithë jetën ke skicuar

jo në karton, jo në trandë,

as në telajo,

por në këllëfin tand.

Një skicë e skicuar me dënesje

nga shtysa,

nga mirësjellja e tepërt,

nga heshtja e stërvitur nëpër dhëmbë

dhe nga arti i moçëm

me mos e trazue askënd.

Tash rri shtrimë,

si një degë shelgu e këputun prej vetes,

dhe ndien përreth

erën e lagësht të mureve

ku dikur pate varë

fotografitë e bindjeve tua.

Sa qetë janë të gjithë.

Sa të lehtësuem.

Fqinjët.

Kolegët.

Miqtë.

Kundërshtarët.

Madje edhe hija jote.

Të gjithë të mbledhun rreth shtratit

si rreth një ore të ndalun.

Dikush psherëtin.

Dikush lutet.

Dikush pret.

Sepse tash,

më në fund,

nuk do t’u kujtosh ma

se jeta asht ma e madhe

se rregullorja e saj.

Ti buzëqesh me vështirësi.

Në fund të fundit,

ata kanë qenë gjithmonë të drejtë.

Ata që ecën me kokën ulë.

Ata që folën veç kur duhej.

Ata që mbollën gardhe

dhe i quajtën horizonte.

Ndërsa ti,

i mjeri,

vazhdimisht kishe kërkue

një dritare tjetër.

Një shteg.

Një pyetje.

Një arsye

për mos me fjetë rehat.

Tash e kupton.

Kupton si të deshën.

Si të rrethuen me kujdes.

Si ta mbështollën shpirtin

me pambukun e urtësisë.

Si ta mbyllën frymën

për mos me të lanë

me marrë të ftohtin e lirisë.

Ti kollitesh.

Kollitesh gjatë.

Dhe mes kollitjes pyet:

Kush e solli këtë errësinë kaq pranë?

Askush nuk përgjigjet.

Sepse të gjithë e dinë

se errësina nuk erdhi.

Ajo ka qenë gjithmonë aty.

Veç se ti,

si gjithë njerëzit në këllëf,

e pate marrë për strehë.

Atëherë kujtesa

nis me shkundë pluhnin e viteve.

Dalin fytyra.

Rrugë.

Stacione.

Dashni të pambërrituna.

Libra të mbyllun përgjysmë.

Fjalë që nuk i the.

Britma që i ktheve në kollë.

Qiellin që e pe

veç prej vrimës së çatisë.

Dhe befas të kap një tmerr i vonshëm:

po sikur jeta

të mos ketë qenë frika jote?

Po sikur ajo

të ketë qenë gjithçka

që ti shmange?

Një dridhmë e hollë

ta përshkon trupin.

Mandej ankthi,

si një kalë i egër i stepave çehoviane,

nis me trokëllue

nëpër korridoret e ndërgjegjes.

Mbi shpinë i shkëlqejnë

gozhdët e kujtesës.

Në sy i digjen

zjarrmet e mundësive të humbuna.

Dhe ai rend,

rend pa pushim,

drejt një horizonti

që ti nuk e arrite kurrë.

Ndërsa përreth,

të dashunit e tu

vazhdojnë të flasin me zë të ulët.

Mos me të shqetësue.

Mos me ta prishë qetësinë.

Mos me ta hapë këllëfin.

Sepse e dinë mirë,

nëse ngrihesh edhe një herë,

nëse e sheh të vërtetën krejt,

nëse e kupton sa pak ke jetue,

mund të ndodhë mrekullia më e rrezikshme,

që të vdesë më në fund

njeriu në këllëf,

e të lindë,

tepër vonë,

njeriu nga këllëfi.

Sqarim: "Njeriu në këllëf" (Человек в футляре) është një nga novelat më të njohura të shkrimtarit rus Anton Çehov, botuar në vitin 1898. Ajo është pjesë e "trilogjisë së vogël" të Çehovit dhe shërben si një satirë e thellë kundër konformizmit, frikës nga jeta dhe izolimit shpirtëror.