Fatmir Terziu: Mbrëmje me Violinistin Florian Vlashi

Mbrëmje me Violinistin Florian Vlashi

Në një nga ato mbrëmje që mbeten gjatë në kujtesë, ku arti dhe identiteti ndërthuren natyrshëm, më 14 prill 2026, në ambientet elegante të Ambasada Shqiptare në Londër, u zhvillua një aktivitet i veçantë kushtuar muzikës klasike dhe figurave të saj më përfaqësuese. Nën përkujdesjen e zotit Tomor Kokona dhe me organizimin e British Albanian Culture and Arts (BAVA), kjo mbrëmje solli në qendër të vëmendjes violinistin me famë ndërkombëtare Florian Vlashi.

Që në momentet e para të mbërritjes, atmosfera u mbush me një ndjenjë pritjeje dhe kurioziteti. Të pranishmit, dashamirës të muzikës, përfaqësues të komunitetit shqiptar dhe miq të kulturës u mblodhën për të përjetuar një takim të rrallë me një artist që ka lënë gjurmë në skenat më prestigjioze ndërkombëtare. Me një karrierë të shtrirë në Europë dhe Amerikën Latine, si dhe me rolin e tij si Drejtor Artistik i Grupo Instrumental Siglo XX, Vlashi përfaqëson një urë të gjallë mes traditës shqiptare dhe zhvillimeve bashkëkohore të muzikës klasike.

Mbrëmja nisi me një bisedë të hapur, ku violinisti ndau me publikun fragmente nga rrugëtimi i tij artistik. Me një gjuhë të thjeshtë, por të thellë, ai rrëfeu sfidat, përkushtimin dhe pasionin që e kanë shoqëruar ndër vite. Ishte një rrëfim që nuk fliste vetëm për suksesin, por edhe për sakrificën dhe përkushtimin ndaj artit, një mesazh i fuqishëm për të rinjtë dhe për këdo që ndjek një ëndërr.

Kulmi i mbrëmjes erdhi me interpretimin live në violinë. Tingujt e instrumentit të tij mbushën sallën me një ndjesi të veçantë, duke sjellë përpara publikut një repertor të përzgjedhur me kujdes, ku u ndërthurën vepra shqiptare dhe botërore. Çdo notë dukej sikur rrëfente një histori më vete, ndërsa mjeshtëria e interpretimit e ngriti përvojën në një nivel emocional të rrallë. Ishte një dialog i heshtur mes artistit dhe publikut, ku muzika bëhej gjuhë universale.

Në fund të aktivitetit, të pranishmit patën mundësinë të takonin nga afër artistin, të shkëmbenin mendime dhe të ndanin përshtypjet e tyre. Kjo afërsi e krijuar e bëri mbrëmjen edhe më njerëzore, duke e kthyer atë në një përvojë jo vetëm artistike, por edhe sociale.

E organizuar me kujdes dhe elegancë, kjo “Mbrëmje me Violinistin Florian Vlashi” dëshmoi edhe një herë rolin e rëndësishëm që luajnë aktivitetet kulturore në forcimin e lidhjeve brenda diasporës shqiptare dhe në promovimin e vlerave tona në arenën ndërkombëtare. Ishte një mbrëmje që nuk solli vetëm muzikë, por edhe reflektim, frymëzim dhe krenari.

Florian Vlashi, violinist

Ka lindur në Durrës më 8 Nëntor 1963. Fillon studimet e violinës në moshën 6-vjeçare. I ati i tij Gjergj Vlashi, shkrimtar dhe regjisor teatri mjaft i njohur, luajti një rol deçiziv në të ardhmen e të birit.

Studion me V. Papa, R. Stefi, I. Madhi dhe fiton vendin e parë me unanimitet të jurisë në Akademinë e Arteve të Bukura të Tiranës. Në 1989 fiton Çmimin e Parë në Konkursin e Solistëve dhe Orkestrave Simfonike të Shqipërisë. Në këtë vit krijon Orkestrën e Harqeve “Jan Kukuzeli”, me të cilën luan për herë të parë veprat e autorëve të vjetër shqiptarë Jan Kukuzeli (shek. XIII) dhe Nikete Dardani (shek. IV).

Që nga 1992, pas fitimit të Konkursit në Shtutgart, është anëtar i Orkestrës Simfonike të Galicisë, e cilësuar nga kritika e specializuar si më e mira në Spanjë, perfeksionohet me G. Egger (Bachakademi Stuttgart) dhe me L. Müller (koncertmaester i Orkestrës së Dhomës së Vienës). Aktivitetet e tij shtrihen edhe në pedagogji, konferenca në Universitetet e Spanjës si dhe shumë publikime.

Është ftuar të luajë si solist në inaugurimin e sezonit të koncerteve në Centro de Arte Moderno REINA SOFÍA, Fundación JUAN MARCH, Auditorio Nacional de Música në Madrid, Salamanca, Bilbao, në Akademinë e Spanjës në Romë, Instituti Cervantes në Napoli, në Festivalin e Veronës, në Zvicër, në Amerikën Latine si Brazil e Uruguaj, Remusica (Prishtinë), në Odessa, Universitetin e Muzikës Bukuresht, Oporto etj., si dhe në festivalet kryesore të muzikës në Spanjë.

15 kompozitorë spanjollë dhe shqiptarë i kanë dedikuar vepra të tyre.

Asociación Gallega de Compositores e ka zgjedhur “Socio protector”; Universiteti G. Cristea i Bukureshtit i ka dhënë Çmimin e Muzikës, Albania Excellence titullin “Anëtar nderi”, ndërsa qyteti i Durrësit e ka nderuar me “Mirënjohja e Qytetit”.

Që nga viti 1996 është solist dhe drejtues i Grupo Instrumental SIGLO XX, i përbërë nga solistët e Orkestrës Simfonike të Galicisë nga më shumë se 10 vende të ndryshme të botës, duke luajtur 170 “premiera botërore” të autorëve kryesisht spanjollë dhe shqiptarë. Që nga viti 2003 drejton Bienalen e Durrësit “Netët e Muzikës Klasike” dhe Orkestrën e të rinjve Camerata Brigantina.

Është quajtur nga kritika spanjolle si drejtuesi i një nga grupet më me influencë në muzikën spanjolle, si dhe instrumentisti që më shumë autorë shqiptarë ka prezantuar jashtë Shqipërisë. Koncertet e tij janë transmetuar nga Radio Nacional de España, nga TVE 2 dhe nga Kanali Ndërkombëtar Satelitor i Spanjës. Florian Vlashi luan me një violinë franceze të shekullit XVIII të J. Bocquay.

Kanë shkruar:

“ Me talentin e kulturën e gjerë që zotëron, jep një imazh të vërtetë të shpirtit të shqiptarit, që mbijetoi përmes diktaturës e indiferencës europiane. Me personalitetin e tij mundohet të zhbejë, të davarise sado pak atë perde errësire që kanë hedhur mbi Shqipërinë”

Pirro Dollani

“ Ju jeni shqiptari i dytë që kam takuar në jetën time pas Nënë Terezës”

Zubin Mehta, dirigjent

“ Vlashi luan me shumë elegancë, zhdervjelltësi teknike e musikalitet. Loja e tij është thjesht mjeshtërore. Një artist i shkëlqyer”

Ramiro Cartelle, kritik muzikor

“ Florian Vlashi, një tjetër shqiptar që i bën nder kombit”

Gëzim Kabashi, gazetar

“ Peneli i artë ishte koncerti i Florian Vlashit, interpretim i shkëlqyer, plot virtuozitet, dominim e asimilim të muzikës moderne”

Carlos Blanco Ruiz, kritik muzike

“ Muzika klasike e re triumfon në duart e Vlashit”

O. Castro, kritik muzike

“ Vlashi është një muzikant i kategorisë së lartë. Ishte një koncert vërtet i mahnitshëm”

Enrique Sacou, kritik

“ Vlashi ka të rralla jo vetëm cilësitë si instrumentist por edhe ato njerëzore. Është kënaqësi ta kesh pranë edhe si muzikant edhe si njeri”

Juan Duran, kompozitor

“ Pa të muzika moderne në Galici nuk do të ishte ajo që është. Një person që beson në muzikën e re e në kompozitorët e vendit tonë”

Paulino Pereiro, kompozitor

nga dedikimi i sonatës “Vlashiana”

“ Një violinist i jashtëzakonshëm”

Miguel Anxo Fernan Vello, poet

“ Bagazhi artistik e bën Vlashin një nga protagonistët më të mëdhenj të muzikës së re në Galici – Spanjë në këto dekada të fundit. …Ka në interpretimin e tij një ekzekutim teknik të lartë me një ekspresivitet e ndjenjë tepër të përshtatshme. Gishtat e tij janë të përkryer në pasazhet me virtuozitet që i përballon me një natyrshmëri të habitshme. Teknikisht loja e Vlashit më duket verbuese.”

Paco Yánez, muzikolog

“Shpirti i tij i kultivuar dhe drejtpeshimi i brendshëm, zbuloi një talent të fortë, të aftë për të kuptuar botën e muzikës së re, si dhe rrugën e domosdoshme në artin interpretativ modern. Gjithë edukimi violinistik dhe estetik që ai shprehu shfaqi një univers muzikor të freskët…Një thesar i vyer njerëzor”

Luminica Virginia Burca, violiniste muzikologe

“Me muzikën, violinisti Florian Vlashi, është qiell dhe dritë, frymë dhe dehje, ngjizje dhe krijim, është ai që ribëhet në çdo rast kur interpreton muzikën klasike dhe atë moderne, jo si një moderator shërbyes në rrëfenjë, por si një eksplorator magmash muzikore që për t’i shkoduar duhet talent, mendje, kulturë, genuinitet muzikor, mjeshtëri gati magjike për të hapur portat sekrete të këtij arti që gjithnjë nuk e tregon sekretin e fundit. (…)

“Për ata që e kuptojnë dhe e duan me thellësi, muzika nuk është një qejf; është një fe.” Kështu shprehej një mendje e ndritur e kombit shqiptar Faik Konica. Dishepull i këtij besimi e rituali lutjesh, pra i muzikës si një religjion arti dhe fryme, është violinisti Florian Vlashi. Tempulli është instrumenti dhe psalmi është tingulli i tij ekzistencial…e dëgjoj në ajër dhe i them mirënjohje. (…)

Magjia vazhdon me pengje enigmash ndaj vijojmë ta dëgjojmë violinën e Florian Vlashit.

Përparim Kabo, filozof

“Kur Florian Vlashi organizon një koncert, duke drejtuar Camerata Brigantina apo Grupo Instrumental Siglo XX, kemi bindjen se po asistojmë në një ngjarje muzikore të kategorisë më të lartë”

Julio Andrade Malde, kritik muzike

“… /koncerti/ që trajton në formë qarkore ekzistencën e një jete, me artikulimin e jashtëzakonshëm e plot vitalitet në violinën e Florian Vlashit, nënshkruan plot nerv e shkëlqim këtë besimin absolut – si në Majin 68 ashtu dhe në atë të 2018 – në fuqinë revolucionare, utopike dhe transformuese të muzikës.”

Paco Yáñez, muzikolog, kritik muzike

( Për më shumë vizitoni www.grupoinstrumentalsigloxx.com )