Fatmir Terziu: Duke përkujtuar poetin Koçi Petriti

Më 1 mars 1941, në fshatin e qetë të Sovjanit në Maliq, lindi një nga zërat më të ndjeshëm të poezisë lirike shqiptare, Koçi Petriti. Jeta dhe krijimtaria e tij do të shndërroheshin në një udhëtim të gjatë përmes fjalës së bukur, ndjenjës së thellë dhe dashurisë për artin.

Hapat e parë të dijes i hodhi në Korçë, ku kreu arsimin fillor dhe të mesëm, një qytet që ka ushqyer ndër vite shumë figura të rëndësishme të kulturës shqiptare. Pas një periudhe si arsimtar, ai vijoi rrugën akademike në Universiteti i Tiranës, në Fakultetin e Historisë dhe Filologjisë, duke u diplomuar në vitin 1967 për gjuhë dhe letërsi, një themel i fortë për krijimtarinë që do të pasonte.

Kontributi i tij nuk u kufizua vetëm në letërsi. Në fillim të viteve ’90, në një periudhë ndryshimesh të mëdha për vendin, ai mori role të rëndësishme në jetën kulturore dhe akademike shqiptare. Fillimisht në Lidhja e Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë, ku u angazhua në përkrahjen e talenteve të reja, më pas si Sekretar i Përgjithshëm, e në vijim si dekan i Fakultetit të Historisë dhe Filologjisë. Këto detyra dëshmojnë jo vetëm për vlerat e tij si krijues, por edhe për përkushtimin ndaj zhvillimit të kulturës dhe arsimit.

Megjithatë, vendin më të veçantë në jetën e tij e zinte poezia. Vargjet e Koçi Petritit janë të mbushura me lirizëm të hollë, me një ndjeshmëri që prek thellë shpirtin e lexuesit. Ai i këndoi dashurisë, bukurisë dhe figurës së vashës, duke i shndërruar këto tema në simbole të përjetshme të artit të tij. Përmes fjalës së zgjedhur dhe ritmit të brendshëm, ai krijoi një botë poetike ku ndjenja dhe estetika bashkëjetojnë në harmoni.

Vëllimi i tij i parë, “Përsëri në udhë” (1967), shënoi nisjen e një rruge të pasur krijuese. Më pas, ai solli për lexuesin një sërë veprash të rëndësishme si “Lirikat e majit”, “Firma e popullit tim”, “Prush nëpër shekuj” i vlerësuar me çmimin “Libri më i mirë i vitit” dhe “Lulëkuqet”. Paralelisht, ai dha kontribut edhe në muzikë, duke shkruar tekste këngësh që u interpretuan në festivalet e Radiotelevizionit Shqiptar, duke e çuar poezinë e tij edhe në skenë dhe në zemrat e publikut.

Poezia e tij nuk ka qenë vetëm objekt leximi, por edhe frymëzim për studim e reflektim. Edhe unë kam pasur privilegjin të ndalem mbi disa prej krijimeve të tij, duke shkruar për to me përkushtim dhe admirim. Një nga shkrimet e mia analitike është përfshirë në librin e tij të fundit me lirika të përzgjedhura një vlerësim që e ndiej si nder të veçantë dhe si një lidhje të drejtpërdrejtë me universin e tij poetik.

Më 20 prill 2014, Koçi Petriti u nda nga jeta, por jo nga kujtesa e lexuesve dhe e kulturës shqiptare. Ai la pas një trashëgimi të çmuar, një univers poetik që vazhdon të jetojë në çdo varg të tij. Sot, emri i tij qëndron si një dëshmi e fuqisë së fjalës artistike dhe e ndjeshmërisë njerëzore një kujtim i bukur i një poeti që i dha shpirt gjuhës shqipe.