Emine S. HOTI: RRËNJËT

Gjuha e dashurisë për atdheun dhe atdhetarizmin në poezinë e Emine S. Hotit rrjedh natyrshëm si një burim i lashtë, ku fjala nuk është thjesht mjet shprehjeje, por një akt besimi, një dëshmi e gjallë e identitetit dhe e qëndresës. Në ciklin poetik ku përfshihen “Rrënjët”, “Dardania Guximtare” dhe “Gjuha jonë hyjnore”, poetja ndërton një univers ku dashuria për tokën, historinë dhe gjuhën shndërrohet në një ndjenjë kolektive, që përshkon brezat dhe mbijeton përtej kohës.

Në poezinë “Rrënjët”, kjo dashuri artikulohet përmes metaforës së qëndrueshmërisë dhe trashëgimisë. Figura e “popullit shqiponjë” dhe lidhja me prejardhjen ilire krijojnë një bosht identitar të fortë, ku sakrifica dhe qëndresa janë elementë themelorë. Gjuha e përdorur është e drejtpërdrejtë, por e ngarkuar me emocion dhe krenari, duke e bërë atdhedashurinë një ndjenjë të natyrshme, të trashëguar, që forcohet në çdo brez.

“Dardania Guximtare” e thellon këtë dimension duke e konkretizuar atdheun në një hapësirë historike dhe shpirtërore që nuk i është nënshtruar kurrë pushtimit. Këtu, gjuha poetike merr një ton më epik, ku rezistenca dhe dinjiteti kombëtar paraqiten si virtyte të panegociueshme. Përmes vargjeve që përshkruajnë përballjen me pushtues të ndryshëm, poetja e shndërron Dardaninë në simbol të qëndresës së përjetshme shqiptare, duke e lidhur dashurinë për vendin me aktin e mbrojtjes dhe të mosnënshtrimit.

Ndërsa në “Gjuha jonë hyjnore”, atdhedashuria kulmon në një dimension më të brendshëm dhe më shpirtëror: gjuha shqipe paraqitet si thelbi i identitetit kombëtar. Ajo nuk është vetëm mjet komunikimi, por një relike e gjallë historike, një dëshmi e vazhdimësisë dhe e mbijetesës. Poetja e trajton gjuhën si një entitet të shenjtë, që ndriçon nëpër shekuj dhe bashkon kombin përtej hapësirës dhe kohës. Kjo e bën dashurinë për atdheun më intime, më të thellë, sepse lidhet drejtpërdrejt me vetë qenien.

Në tërësi, gjuha e dashurisë për atdheun në poezinë e Emine S. Hotit karakterizohet nga një rrjedhshmëri e natyrshme, një ndërthurje e elementeve historike, kulturore dhe shpirtërore. Ajo nuk është retorike e zbrazët, por një ligjërim i mbështetur në kujtesën kolektive dhe në përvojën historike të popullit shqiptar. Kjo e bën poezinë e saj jo vetëm një shprehje artistike, por edhe një akt të vetëdijes kombëtare, ku dashuria për atdheun mbetet një vlerë e përjetshme dhe e pashtershme. (F. Terziu)

Emine S. HOTI: RRËNJËT

Jemi një popull shqiponjash,

rrënjë e lashta i kemi ilire,

u kemi qëndruar rrebesheve,

me trimëri e qëndrese heroike.

Të parët tanë kanë sakrifikuar,

edhe brezi ynë sakrifikoi,

kështu populli ynë në breza,

rrënjët më shumë i forcoi.

Nga të parët ilirë kemi gjuhën,

kulturën, unitetin dhe traditat,

ato depërtojnë në popuj,

siç depërton në errësirë drita.

DARDANIA GUXIMTARE

Dardani guximtare,

pjesë e kombit tim,

kurrë s`iu nënshtrove shtypjes,

pa liri jeta s`ka pasur kuptim!                                

S`e pranove pushtuesin në vatër,

as romakët, bizantinët, osmanët,

të gjithëve u tregove vendin,

s`i pranove në troje rrufjanët.

Ke pranuar miq dhe miqësi,

të sinqertë dhe me respekt,

ke nderuar zakonet e lashta,

mikut i ke dhënë besën përjetë.

Kur në Dardani ka ardhur armiku,

duke djegur, edhe duke vrarë,

nuk je përulur, por ke treguar,

se këtu është zot populli shqiptar.

GJUHA JONË HYJNORE

E ruajmë si sytë e ballit gjuhën tonë,

e mbrojmë atë nga çdo kërcënim,

kjo dëshmitare e historisë sonë,

përshkon shekujt e artë si vetëtimë.

Gjuha jonë e pasur në disa dialekte,

është e pastër edhe plot larmi,

e shenjtë ka qenë nëpër shekuj,

ndrit kudo në trupin tënd Shqipëri.

Gjuha treguesi i madh i lashtësisë,

në shekuj është pasuruar, evoluar,

tregues i mbijetesës së popullit,

nga brezi në brez është trashëguar.

Kombi ynë vend i bekuar nga zoti,

me bukuri që gjithkush ia ka zili,

me fusha, kodra, male e gërxhe,

që Naimi u këndoi me aq dashuri.

I këndoi dhe populli ynë në legjenda,

i kënduan mendjet e ndritura shqiptare,

gjuha shqipe çanë e zjarrtë në shekuj,

gjuhë e shenjtë, e bekuar, legjendare.