top of page

Dy herë i shpersonalizuem


Nuk mundem me kujtue saktë kohën, por më vjen nder mend mirë, që im atë, ishte në vitet e para të burgut të tij politik. Kisha mbarue Liceun Artistik për muzikë, por isha përjashtue prej mundësisë së profesionit me nji shkresë absurde të asaj kohe. Atë mbramje, pa e ditë pse, sytë më shkuen tek vendi bosh i pianos, që e kishin marrë në nji prej atyne ditëve të zymta. Dukej si nji zgavër që dhemb. Shpesh, gjatë kohës kur im atë nuk kishte dalë në gjyq, e pianoja ishte ende aty, tastiera e saj kthehej në arenën, ku dëshpërimi im psonte atë metamorfozën të hidhun, por të bukur; shndërrohej në tinguj.

Atë ditë nuk mujta me gjetë ngushëllim dhe fati im, i ngjashëm me atë të skllavit, më kishte mbërthye fort për fyti, e orë mbas ore dukej se do të më mbyste. Nalt mbi komo, në kutinë e vet të hershme ishte violina e vjetër, i vetmi instrument që i kishte shpëtue masave ndëshkimore, por ajo heshtte.

Pa e ditë pse, sytë e mi u fokusuen mbi të dhe pashë atë të zmadhohej e zmadhohej me një shpejtësi të papame, si një objekt magjik, që kërkonte me çdo kusht me më shpëtue prej një ideje fatale, e cila kishte kohë që më kishte pushtue krejt trunin. Atëherë, në një tjetër metamorfozë, mes nji mjegullnaje që ajo masë e langshme kishte shpërnda në sytë mi, mora nji fletë dhe nji laps. Kur kreva atë që isha tue shkrue, kuptova diçka, e cila u ba pjesë e randësishme e mbijetesës sime. Si një enë uji me presion të madh, së cilës kërkojnë me ia zanë grykën dhe ai, papritun, shpërthen diku tjetër, ndjenjat e mia kishin kërkue dhe gjetë nji mjedis të ri. Isha rikthye tek pasioni i vjetër.

U lind kshtu nji poezi modeste për heshtjen e violinës, e cila, për arsye të disa kritereve që kam vendosë ma parë se me botue vëllimin e vetëm poetik, ka mbetë edhe sot e ksaj dite e pabotueme.

Dy herë i shpersonalizuem, në ato vite, raporti i ri afektiv me letërsinë në përgjithësi dhe me poezinë në veçanti, u ngjit në kuotën e të vetmit ngushëllim. Qenë rreshta e rreshta proze e poezish, që binin në pusin e heshtjes, nën kujdesin e një auto censure të rreptë, të egër, të pamëshirshme. Nuk kisha askënd me më lexue. Hetuesi i tim ati ma kishte ba të kjartë ferrin e randë që më priste n’kjoftë se do të ndiqja rrugën e tij.

Mandej erdhi liria. Ishte nji liri, e cila nuk na zhveshi vetëm prej tabuve, por edhe nxori në pah inferioritetin tonë në raport me letërsinë bashkëkohore. Mendoj që liria, tek një pjesë e madhe e njerëzve si unë, rriti dëshirën për një barazi ideale, por degradoi mundësinë që kjo gja të bahej realitet. Zvogëloi hapësirat e censurës politike, për të rritë atë të persekutimit ekonomik. Asht si një rregull matematik, që edhe kur ndryshohen faktorët, përfundimi mbetet po ai.

Personazhi im asht nji individ i thjeshtë, por i zhytun në muret gati të pakapërcyeshme të heshtjes. I pa bujë dhe i pamotivuem, në kushtet e reja, ku çdo gja vlerësohet vetëm materialisht, ai asht i pafuqishëm me i ba ballë pjesës ma të madhe të njeriut të sotshëm, të cilin San Tommaso d'Aquino, e përkufizon qysh prej shekullit të 13 me shprehjen e tij të famshme (I trembem një njeriu që ka lexuar vetëm një libër)

Në kushtet e reja, letërsia u ba drejtpeshimi im shpirtnor, ajo që rregullon raportet e botës reale me ato ireale, mjeti i vetëm që mundet me zbutë mospërfilljen tirane të ekuilibrave të thyem, në një botë, ku absurdi i rretheqarkut përgjon çdo lëvizje tande të pa llogaritun.

Muzika?

Ajo ka ligjet e veta, por ai që dominon asht “po e le njëherë ajo të len dhjetë herë”. I rikthehem rrallë, dhe në nji prej ktyne rikthimeve ka lindë edhe ky vals që po ndigjoni në sfond.

Ju faleminderit!

7 views0 comments

Comentários


Shkrimet e fundit

fjalaelireloadinggif.gif
bottom of page