Drejt Vlorës shkohet me këngë



Nga Timo Mërkuri

Kështu, me këngën “Moj Vlorë e bukur në gropë/moj Vlor-o” në gojë u nis drejt Vlorës më 1920 çeta e Pilurit nën komandën Kapedan Kolë Mërkurit për të “hedhur italianët në det”. Se drejt Vlorës vetëm me këngë në gojë mund të nisesh, vetëm kështu ka lezet. Dhe “lezeti” sa vjen e rritet kur nisesh që të shpëtosh Vlorën nga “breshkaxhinjtë e breshkamadhit”, prandaj në se u nisën 39 djem e burra, prapa u erdhën edhe 20 të tjerë, që i aritën shokët në betejë e sipër dhe më pas bashkërisht kënduan e hodhën valle në 3 shtator të atij viti zulmëmadh në mes të Vlorës së çliruar.

Shkuan njëqint vjet që nga ajo ditë dhe prapë sot drejt Vlorës u nis grupi i Pilurit për të festuar atë ditë të bukur çlirimi. Janë nipërit dhe mbesat e atyre që luftuan në njëzetën dhe domosdo që e dinë se drejt Vlorës shkohet me këngë, prandaj ja nisën këngës së tyre të re me tekst të Kristo Çipës, marrëse Parashqevi Çipa dhe Leni Mërkuri, kthyes Dhimitraq Bala dhe hedhëse Valentina Gërdhuqi, iso Kristo Çipa, Petra Q. Gërdhuqi, Agron Kreku, Themistokli Polo etj. Se si shkonte kënga rrugës nuk ua them dot se dhe ju s’do më kuptoni po t’ju them se këndonin si një korr ëngëjsh të gëzuar, por për t’ju shuar kureshtjen po ju tregoj tekstin dhe për vijën melodike do flasim herë tjetër.

Vlora e tha të vërtetën

Hapu det se vendos vetë!

Populli thiri lirinë

Malet zunë e shtyjnë retë

Dhe trimat largojnë ushtrinë

Përreth Vlorës-o

Furtuna zgjoi Evropën

Nuk ron dot trupi pa kokën

2

Ata burra komisioni

Sa ushtarak aq shënjtorë

Tre muaj revolucioni

Na mblodhën bashkë një dorë

Dhe thërisnin gojë më gojë

Dhe në sulm dhe në llogore

Shqipëria do të rrojë

Se e ka zemrën prej Vlore

Lufta jone popullore

Me shume se bombe berthamore

3

Trimat që bënë historinë

Si yje mengjesi shkuan

Amanet lanë Shqipërinë

Cipë drite nëpër duar

Na mbeshtjell një errësirë

Që kur është zënë dynjaja

Ne që kemi mbjellë lirinë

Na thahen lulet e saja