DREJTËSI AMERIKANE…



-Tregim nga Shefqet Meko-


Shkallët e ndërtesës qeveritare i ngjita gati me vrap dhe isha gati të bërtisja “Fitova!” Një punonjës i sigurisë së godinës hijerëndë, më hodhi një vështrim tangent si për të prerë hovin tim. Ai nuk e dinte se përse isha aq i gëzuar dhe besimplotë. Pse më shikoi ashtu? Sikur desh të më thoshte “qesh mirë ai që qesh i fundit”. E shpërfilla. Mbase në punën e vet të përditshme ai shihte sa e sa njerëz që vinin tërë gaz dhe mbase ktheheshin kokulur nga ajo godinë me blloqe mermeri. Por unë nuk do isha një nga ata. Unë kisha ngritur padinë më të kompletuar ndaj bashkisë të qytetit tim, dhe mezi prisja të argumentoja fitoren mbi ata zyrtarë që nuk e di pse të gjithë më dukeshin aq të ngjashëm me burrokratët e Shqipërisë që kisha lënë buzë Adriatikut. Në fakt kjo ishte edhe iluzive. E vërteta është se në çdo zyrë që trokita, kudo ku u ankova dhe protestova për padrejtësinë që më ishte bërë, të gjithë më dëgjuan më vëmendje, mbanin shënime dhe takimi mbyllej duke shtrënguar duart e duke thënë “do ta shqyrtojmë dhe do të dërgojmë përgjigje”. Ankesa ime kishte shkuar deri tek kryebashkiaku i qytetit, që më priti edhe në zyrë, por në fund më tha “Edhe unë do isha po aq i revoltuar sa edhe juve, por nuk kam fuqinë të çbëj gjobat që vendosen nga departamentet përkatëse”. Të gjitha përgjigjet që më erdhën me postë ishin negative. “Na vjen keq, ju si investitor dhe pronar i ri jeni përgjegjës për gjobën ndaj kësaj prone”.Mua më vinte të pëlcisja.Tashmë dosja ime, sipas mendimi tim, ishte një nga më të kopsiturat në sekretarinë e gjykatës dhe unë po provoja gjyqin si shkallën më të lartë e më të fundme, ku ose do të kthenin dollarët mbrapsh, ose “opingën e Sheros” siç përdorej një shprehje në fshatin tim. Këtë “opengat e Sheros” ma kishte thënë disa here edhe imeshoqe, por unë kurrë nuk e besova. Lola më tepër si gjithshka preferonte qetsinë në jetë dhe biznes, duke iu shmangur çdo lloj konfrontimi. Unë mendoja ndryshe. I thashë se po nuk bërtite nuk dëgjon kush, po nuk u ankove nuk gjen do të drejtën. Kjo është gjoba më idjote në gjithë globin,i thosha tërë passion, dhe unë do t’I bëj të mi kthejnë dollarët mbrapsh. Ajo më shikonte me mosbesim të qartë dhe do më thoshte: “Mirë provoje, paguaj akoma më shumë se asgjë nuk është falas në Amerikë.Dhe mos harro i dashur, gjykatat janë “turbinat” që punojnë me dollar, jo me ujë fushe…Ty do të të shkojë tre mijë dollar kjo valle që ke marrë. Mbaje mend” Gjykimi i timeshoqe më nxiste edhe më shumë për t’i shkuar deri në fund luftës më zyrtarët e qeverisë lokalepër një gjobë që nuk ishte e imja por tashmë e kisha paguar.

Mora shkallët lëvizëse dhe u ngjita në katin e dytë. Kontrollorët me armë deri në dhëmbë ma bënë me shënjë ta lija çantën tek skaneri dhe vetë lëviza lirshëm. Ndërsa kapërceva në anën tjetër pa ndonjë problem, sikur ndjeva peshën e rëndë të ligjit dhe qeverisjes. Për herë të parë më shkoi mendja se ata, njerëzit që i zgjedh populli për popullin, kujdesen së pari për veten dhe sigurinë e tyre. Ndaj ndërtesat qeveritare kudo në Amerikë, kanë një prezencë konstante dhe të dukshme të punjojësve të sigurisë dhe policë të shumtë që nuk e di se në cilin cep të shfaqen. Aty ndjeva peshën njutjoniane të ligjit amerikan dhe befas isha gati të ikja pa u shfaqur në sallën e gjyqit, duke ua dhënë kështu afrofe fitoren burrokratëve të bashkisë. “Jo, nuk bëjnë burrat kështu. Vetë e çove këtë çështje në gjyq, tani përballu. Nuk e dëgjove tëtshoqe kur të thoshte mos, tani të hyri frika?!…” më vinte një zë nga brenda si pëshpërimat e deputeëve në parlement. Nuk kisha frikë, veç një lloj ankthi i përthyer brënda meje. Mu kujtua një miku im amerikan që punonte në Shqipëri kur unë sapo kisha marrë vizën që do më thoshte “Vetëm me ligjin mos u ngatërro, sepse aty fillon ferri amerikan…aty nuk del dot kollaj…”.

Nuk kisha shkelur asnjë ligj. Unë thjesht po kërkoja drejtësi ndaj bashkisë që më kishte gllabëruar $2,500.00 për hiçgjë. Sapo kisha bërë investimin e parë duke blerë një vilë të braktisur, me një çmim të arsyeshëm sipas asaj kohe. Bashkë me timeshoqe menduam se kishim hedhur me sukses hapin e parë të biznesit privat dhe lirisë së vërtetë, por kur kërkova të merrja liçensën e qiradhënies, zyrtarja në sportelin e shërbimit më tha se nuk mund ta lëshonte dokumentin pa u paguar së pari $2,500.00 një gjobë që i ishte vënë pronarit të dikurshëm, për braktisjen e shtëpisë. “Unë e shëndrova këtë shtëpi në të banueshme, pse kjo gjobë e pakuptimtë”? pyeta vajzën simpatike. Ajo me qetsi më tregoi se gjoba i përkiste pikërisht shtëpisë që kisha blerë. Duke argumetuar paqësisht i thashë se duhej tja kërkonte ish-pronarit këtë gjobë, jo mua që kisha futur aq shumë punë dhe kosto financiare per ta kthyer atë në shtëpi të banueshme. Ajo më qeshi lehtë duke më thënë: “Unë të kuptoj qartë, por ligji thotë se gjoba i ngelet shtëpisë dhe kushdo qoftë pronari duhet ta paguajë…Unë nuk mund të liçensoj pa përë bërë pagesë”. Ajo ishte një nga ato nëpunëset e bukura të qytetit që bënte detyrën dhe si të thuash me buzëqeshjen e saj të bënte të paguaje. Kot të argumentoja.Ju binda shpjegimit së saj e cila ma ligjëroi liçensën, duke qënë gati për ta lëshuar shtëpinë me qira. Unë mbetesha me bindjen e pathyeshme se kjo shumë do më kthehej mbrapsh nga këshilli i qytetit. Nëse unë do humbisja këtë betejë, kot thonë se ka drejtësi në Amerikë.

Sapo u futa në sallën e gjyqit, sikur ndieva djersë të ftohta. Salla ishte krejt bosh me një solemnitet ligji amerikan. Dy nëpunës në detyrë sistemonin dosjen në podjumin e gjykatsit, ndërsa unë shtrëngoja çantën ku kisha të gjitha dokumentet. Ndërkohë shefja e inspektimit të qytetit, bashkë me juristin e bashkisë, erdhën pasa meje duke u ulur në radhën tjetër. Ata nuk ishin njerëz të këqinj, thjesht bëni detyrën, por mua më dukej se më kishin gjobitur vetëm se isha emigrant nga Shqipëria. “Erdhi momenti, sikur desha t’u thosha.Tani do jemi ballë përballë në gjyq ku fiton e drejta”. Kurrë nuk e kuptova pse nuk mund tua mbushja mendjen që të ma kthenin gjobën. “Pse aq këmbëngulës për 2,500 dollarët e mia, kur kishin një buxhet prej disa milionësh?” bluante mendja ime.Ishte një gjobë aq e padrejtë saqë të shokonte. Edhe një nxënës i klasës së parë do të më kishte dhënë të drejtë, por kurrë juristi dhe krejt bashkia. I përshëndeta lehtë me kokë dhe mezi prisja të fillonte momenti im. Kisha një bindje të verbër që jo vetëm do ta bindja gjykatën se bashkia kishte vepruar gabim, por me siguri ajo do të më falenderote për punën dhe këmbënguljen time si një rast i rrallë në katedrën e vet. Pas gjyqit unë do ta merrja Lolën dhe t’i jepja drekë tek restoranti më i shtrenjtë i qytetit, duke iu mburrur për fitoren dhe këmbënguljen time tipike revolucionare.

Saktësisht në orën 9:00 gjykatsja, veshur me rrobën e zezë, u shfaq në sallë.Polici që qëndronte si statujë në derën nga doli ajo njoftoi hyrjen e njeriut të ligjit, duke na bërë të çoheshim automotikisht më këmbë në nderim të ligjit dhe asaj që ishte shëmbëlltyrë e tij.E quanin Kimberli Hill. Ishte një grua tipike amerikane rreth të 40-ve, me flokë pak bjondë të prerë shkurt dhe me një qeshje magjike në fytyrë. Sytë e saj të shkruar kishin një shkëlqim që sikur ndriste gjithë sallën.Prania e saj solemne dhe autoritare në krye të sallës gjyqyësore sikur të injektonte një besim tek fuqia e ligjit dhe së drejtës amerikane. Dukej e freskët dhe gati të shqyrtonte dosjet e asaj dite duke e filluar me rastin tim.Nuk e di pse mu krijua një lloj sigurie që ajo do të vuloste për herë të parë për mua, fitoren e një gjyqi në Amerikë. Kjo jo vetëm do më jepte kurajo, por do të nxiste edhe më shumë fantazitë e mia investuese në pasuritë e patundshme. Ajo fytyrë gjykatse do ishte edhe frymëzimi im i madh për më shumë punë në kontinentin e lirisë që edhe ajrin e kishte dryshe, edhe qiellin e kishte më të madh se Shqipëria, siç më kishte thënë dikur një miku im mysafir nga Tirana.Por gjithë ajo madhështi dhe liri pa fund e Amerikës, në fund të fundit, koncentrohej në një dhomë të vetme, ku ligji dhe e drejta ekzekutohen, ku palët thonë fjalët e tyre dhe merret një vendim që as Zoti nuk e ndryshon dot. Duart sikur po më dridheshin ndërsa shkoja nëpër duar letrat e shumta. Gjykatsja nuk vonoi dhe pasi verifikoi praninë dhe çështjen që ankimohej, më ftoi në podjum. Isha paditës dhe avokat i një çështje që sapo kishte filluar të shqetësonte jo vetëm bashkinë, por edhe investitorët e shumtë.Unë shënohesha si i pari ta çoja këtë padrejtësi deri në gjykatë. Zyrtarëve të bashkisë nuk u pëlqente kjo marathon ankimore, por ata nuk kishin fuqi të ndalonin të drejtën time. Nga kërkimet që kisha bërë, “gjoba për shtëpitë bosh” e ashtuquajtura “vacant bulding fee”-1, sapo kishte filluar të aplikohej, kur shumë amerikanë braktisnin shtëpitë në pamundësi për të paguar taksat dhe detyrimet financiare ndaj bankave. Unë dhe Lola ishim një çift ndryshe që kërkonim të gjallëronim këto shtëpi ta braktisua, duke i kthyer në mjedise luksoze jetese, natyrisht të motivuar nga fitimi i mundshëm. Vetëm për këtë fakt fitorja duhet të ishte me mua, jo me juristin e bashkisë e zyrtarët e tjerë që mbaheshin nga taksat tona.

Mora frymë thellë dhe duke hedhur sytë tek letrat e shumta fillova të prezantoja padinë ndaj bashkisë. Duke imituar avokatët që kisha parë në filma, me kujdes për të shqiptuar qartë shqetësimin tim, në gati 7 minuta parashtrova arsyet pse kisha ardhur aty dhe pse kjo gjobë jo vetëm ishte e padrejetë dhe e pajsutifikuar, por dëmtonte iniciativën e investitorëve privatë. Isha tejet i bindur se po vulsja fitoren time si akuzues dhe avokat. “Mbase jam i gabuar në këtë maratonë, do ta mbyllja akuzën time ndaj bashkisë, por unë vij nga një vend ku ka një shprehje të hershme “Ligji dhe Maliqi”,që do të thotë ligjin e bën njeriu si të dojë. Unë emigrova këtu me bindjen se “Maliqët” kanë mbetur tutje Atlaktikut. Unë besoj tek drejtësia e Amerikës. Faleminderit”.

Juristi dhe shefja nga zyrat e bashkisë më kishin ndjekur me një vëmendje të posaçme. Duke mos pasur auditor, vështrimi im herë pas here ngulej tek ata, dhe pastaj lëshohej nga gjykatsja amerikane si një shqiponjë që kërkon drejtësi. Isha në një moment shkëlqimi oratorik dhe juridik.Emocionet e mia ishin artikuluar qartë dhe kjo dukej edhe tek fytyrat e pranishme. Atë moment që mbylla dosjen dhe palosa letrat duke i zhubravitur në çantën e meshintë, më dukej vetja fitues, triumfues gati si gladiatorët e Greqisë së Lashtë. Kisha bërë histori. Një shqiptar i ardhu