Dashuri në errësirë




Vullnet Mato

TALENTI POETIK I KATËR MALEVE TË GOLLOBORDËS

Dua të shprehem që në frazën e parë, se talenti i lindur, është mundësia dominante, për të arritur me punë krijuese, suksesin e një krijimtarie cilësore në poezi. Poeti i ekspozuar me vonesë në poezinë shqiptare, Zeqir Hysa, më ka lënë të mahnitur, me sistemin e tij metaforik, në pothuaj të gjitha poezitë e këtij libri. Me gjithë prezantimin e prejardhjes së tij, ende nuk e kuptoj, se si një mësues fshati, në zonat e thella të Dibrës, të ketë një aftësi shprehëse poetike, të këtij niveli, me një fjalor artistik, kaq të spikatur, sa rrallë herë e ndesh edhe në poetë të formuar nëpër katedra letërsie të kryeqytetit. Sepse ai nuk merr ndonjë model të gatshëm poetik, por ka intuitën e vet krijuese. Pra, siç përmenda më sipër, janë talenti, intuita dhe puna ngulmuese me vargun, ata faktorë ndihmëtarë, që kanë mundësuar daljen në dritë të këtij libri dinjitoz. Me të cilin, ky poet dëshmon se është unikal në ligjërimin e vet, ku bukuria magjike, është një veçori tipike, që e bën poezinë e tij të bukur, fisnike, e dinjitoze.

Ajo që të bën përshtypje, në arkitekturën ndërtimore të poezive të këtij autori, është se të gjitha mendimet dhe idetë e tij, ai i thur, duke flatruar me krahë të fuqishëm metaforash origjinale, në shtrirjen kohore aktuale, dhe në hapësirë territoresh periferike.

Për të krijuar një ide paraprake, se si i thur lidhjet metaforike ky autor, po rendis disa strofa, nga lirika e poezi të ndryshme, ku dashuria, ëndrra dhe malli, ndërthuren shpesh herë në vargun e lire, të çliruar nga metrika dhe ritmi, por me peshë të posaçme, në idenë artistike që kumton me timbrin e zërit të tij:

“Ah, shiu, nostalgji e bukur,

hakërrimi ndaj meje, skish të mjaftuar,

se me një atom dashuri më kish gëzuar.

A thua, rastësisht jam në kohë e vend të gabuar?

Por jam tmerrësisht i dashuruar,

E pres, siç pret dielli të largohet mjegulla,

se në dashuri ka disa rregulla.

E s’ma ka fajin dielli dhe shiu,

zemrën time, ajo zemërgurja ma ngriu...”

   *      *      *

“Mos qofsha poet dhe të më shqyejnë arinjtë,

që gosti të tyre të parë, kanë kavaleta misri në arë,

po unë jam merimangë, që di bukur të thur,

rrjetë të hollë poetike, me laps të mprehtë,

për botën ekzotike...”

  *       *      *

Sipas gjykimit tim, në sferën e mendimit kritik për jetën,  kemi të bëjmë me një poet të natyrës migjeniane, kurse në rrafshin e ndjesive njerëzore, Zeqir Hysa është një lirik i ëmbël, që e shkrin pasionin e vet, në dashurinë e ngrohtë  femërore, në përshkrimin e bukur imagjinar të figurës së saj  

gati përrallore:

“Sytë e mi të etur e të unshëm për ty,

të dallojnë, të pikasin,e të rrokin

mes turmave mizëri,

sytë e mi, që ty të mbajnë,

e të duan si perëndi.

Ata sy të bekuar,

që zëvendësojnë

Niagarën e shkumëzuar,

me valëza përrallore,

të lëshuara nga lart,

të qëndisura me lule e ujë të artë...”

Zeqir Hysa,