Baltë nëne


Fatmir Terziu "Mjeshtër i Madh"

Baltë nëne

Tregim



“Nuk gërmohet ashtu!” – u ndje zëri që erdhi në veshët e saj, disi i qetë, i butë, por tejet këshillues.

“Ju?” – pyeti ajo, - “Ju këtu?”

“Po habiteni?”

“Natyrisht që habia është një anë, por tjetra është më shumë një kërshëri për prezencën tuaj këtu, pikërisht këtu në këtë livadh, ku e gjitha është e sheshtë, me vetëm këtë kuriznajë të vogël në anë të saj.”

“E ndjej, se duhet të të shuaj habinë. Por kërshërinë kemi kohë ta shuajmë bashkë. Habia…, ah habia. Ajo shkon si ndonjë varg, e mbetet ende mjaft larg. Mendja e etërve tanë vazhdon të më mahnisë. Ata ishin luftëtarë të lirisë. Ata e bënë Tokën të prodhojë, të mbajë jetë, ama edhe të marë jetë. Ata na dhanë këtë vend magjik. Ata gjithashtu ishin “Ata”, që është konfuz me udhën e tyre. Si mund të kishte kjo tokë burra të tillë të shkëlqyeshëm, që luftuan vetëm të siguronin lirinë e tyre, por jo gratë e tyre …? Ne i shohim jo pak herë nënat në ëndrra. Jo pak…, ato janë në lotë, pikërisht nga kjo udhë e largët, e dhimbshme, e zbrazët. Ndaj jam këtu.”

“Bashkë, bashkë thatë?!” – foli vajza, dhe vetëm atëherë ktheu sytë të shikonte pikërisht atë që e prodhonte atë zë.

“Bashkë, pra kështu e thashë. Bashkë!”

“Pra unë do të duhet të bindem në të ftohtën e kësaj jete, të flasë e të mërmërisë në akull, me mishra të vesët mëngjesesh të lagura, e të murgët netësh të gjata, e të arvallisem në enigma baltrash të pjekura, të mbuluara me llustër nga sipër…, pra …?”.

“E saktë. Nuk mund të gaboje. Jo më kot je e përzgjedhura e parë.”

“E kuptoj këtë shaka, por nuk mund ta zbërthej, a mund të më ndihmoni?”

“Nuk ka enigmë. Është vetëm një ligjësi. Do ta shkruajmë me veshë e do ta korrigjojmë me sy.”

“Tani e kuptova. Pra nuk do të shkruhet kurrë. Do të jetë vetëm një…”

“Sidoqoftë, do të jetë! Ju sapo e keni nisur provën e parë. Ndaj duhet patjetër nga ai dhé, nga ai dhé duhet bërë Ajo…, nga ajo baltë.”

“E vërtet, e radhë. Do të duhej ta kuptoja këtë gjë ndoshta më parë. Ndoshta qëkur isha atje në Tiranë. Po atëherë, leksionet tona u bënë copa-copa. Ishte e atillë koha. Ju e dini apo jo?”

“E di. Po koha është kohë. Dhe, njeriu është njeri. Ashtu sikurse dhe balta është baltë, por jo gjithnjë të gjitha shkojnë dhe kuptohen bashkë. Ndonjëherë të gjitha veç e veç kanë më shumë vlerë. Ja në këtë rast, ti nuk po merr vetëm dhé të bësh baltë…, por dhe të krijosh modelin e parë …, nejse do ta kuptosh vetë, edhe pse nuk do të jetë aq e lehtë.”

“Modelin e parë? E di që mbeta duke nëshkruar femrën më të habitur e me shumë pikëpyetje në një bisedë kaq të shkurtër, e di. Ndoshta ngaqë për mua nuk është thjesht një habi. Më parë më folët për baballarët. Tani kemi në sytë tanë korrigjimin e asaj që shkruan veshët, pra e paskemi …, vërtet e paskemi nisur projektin tonë. E, e de, e nuk është e lehtë pra, që ta realizojmë. Kudo ku shkojmë, përtej Kohës ose Ëndrrës, ne takohemi, jo më ngjashmërisht, po aq më shumë si të çuditshëm mes habisë. Gjërat që na befasojnë, kur udhëtojmë, në fakt nuk befasojnë askënd tjetër. E ndaj modeli ynë i parë a do jetë ndonjë befasi?”

“Ne nuk do të bëjmë befasi. E thashë: “Do të shkruajmë me veshë e do të korrigjojmë me sy!” Kjo është ajo që do të na bëjë të realizojmë mrekullisht këtë model.”

“Model? E fundja a nuk ishin ata që të bënë ty nga një model, pikërisht një model, sikurse je vetë këtë herë?”


“Po. Këtu ke të drejtë. Edhe ne bustet kështu vijmë në jetë. Pikërisht kur dikush e ndjen, e pasi tërë mendimin e tij e mjel, fap, merr baltë dhe na bën edhe ne ndonjë model, nga ai model. Por në këtë rast, nuk flasim vetëm për një model të tillë në fjalë, kemi një projekt, një projekt të paparë. Ne jemi një shoqëri e vjetër, që të gjitha i kemi të qartë, jo thjesht si ata, që na skicuan në letër, pastaj na shfrynë e na shtypën në kafazë, kuti, makete, e na ledhatuan si kotele, që të ngjanim si modele nga modelet. Dhe ne mbetëm gojëkyçur. Nuk folëm.”

“Pse flasin bustet? Flasin statujat? Flasin …”

“Këtu me siguri vlerësimi i pedagogëve të Tiranës do të ishte mjaft dobët. E di, që e ke si pjesë të habisë, se ndryshe si mund të habitesh e të pyesësh se “a flasim ne?”

“Jo, por e kisha…”

“E kuptoj, se e korrigjova me sy.”

“Dhe e shkruajte me veshë, se e di që shkolla pra… “

“Le të vazhdojmë atëherë. Na duhet korrigjuar kjo metodë, duhet dhé më i fortë, pikërisht nga ky vend, nga kjo tokë.”

Kur u vizatuan në sytë e Rinës, lëvizjet e perdeve të dhomës së saj të gjumit, nga dritarja e mbushur me avull, livadhi kishte vizitorët e parë të ditës. Cicërrimat e tyre ishin një shfaqje e zakonshme larg duartrokitjeve njerëzore, edhe pse konkursi i tyre ishte vërtet një magji, që duhej jo thjesht të ndjente peshën e forcën e