Bali Met


Hazir MEHMETI

Tregim, (dëshmorit, Muhamet Idrizi)

Bali Met

Mëngjesi i 22 shtatori ishte i vrerët. Jeta në luftë kishte ndryshuar çdo gjë, mendohej vetëm për shpëtim të popullatës nga ushtarët serb të cilët zbarkonin nga tanke e autoblinda në çdo skutë. Në oborrin e shtëpisë së parë të fshatit, i zoti i shtëpisë, Meti, sapo kishte hapur derën e kotecit nga e cila dolën me ngutë pulat duke u shtyrë njëra me tjetrën drejtë kokrrave të shpërndara mbi tokën e njomur nga lagështia e natës. I fundit doli Brushani, gjeli i tij, të cilin e donte aq shumë. Atij iu duk sikur nata kishte zgjatur ca si tepër sa Brushani, kishte kënduar më shumë se zakonisht me një zë krejt tjetër nga ai i zakonshmi. Nuk mund t’ia ndante sytë se si ai lakonte kokën e ngritur lartë me ata sy që hapeshin e mbylleshin vetëtimë, me atë kaçurrelë të kuqërremtë, i cili me hapa dhëndri ecte drejtë turmës çukatëse.

Ajo për çka ishte droja ndodhi sa çil e mbyll sytë, ushtarët serb u futën në oborr me rrapëllimë, pulat e trembura krrokatën me zëra paralajmërues të tyre. Tytat me egërsi drejtohen drejt tij.

Përtokë! Shtriju për tokë! Shtriju! Çirren barbarët serb.

Ky është oborri im, dhe këtu zot jam unë!, ua ktheu me vendosmëri Bali Met.

Gjithë fshati e thirrshin Bali Met, pak kush në fshat e njihte me emrin Muhamet siç e kishte emrin që në lindje. Kishte dashuri të madhe për njerëzit, i respektonte të gjithë, të madh e të vogël. Ecte gjithnjë me hapa të ngadalshëm e të qetë edhe kur në krah mbante ndonjë shatë apo tërfurk rrugicave mes drithërave të fshatit, ai buzëqeshte dhe përshëndeste me dashamirësi.

Ushtarët fytyrë përbaltur me goditje tinëzare e plandosën Balin Met mbi dhe duke u hedhur mbi trupin e tij posi egërsirat. Vandalet e egërsuar nxorën çdo gjë nga shtëpia të shoqëruar me britmat e fëmijëve e grave ishin trishtim mëngjesi në vjeshtën e kuqërremtë gjithandej fshatit. Gra e fëmijë të trishtuar me rroba gjumi e të zbathur i tubuan skaj oborri.

Bali Met i përgjakur thirri me të madhe: Mos u frikësoni fëmijët e mi! Këtyre do ju vjen shpejt fundi, janë frikacakë e të lig, mos u frikësoni!

Me duar lidhur e Balin Met e nisin drejt Bjeshkës grupi i specializuar i ushtarëve, andej nga marshonte kolona armike për kapjen e Ushtrisë Çlirimtare.

-Ku i ke djemtë, plakush?- çirrej policziu, i cili kundërmonte ndyrësirë pijaneci.

-Në mal janë, në Ushtrinë Çlirimtare, shko e kapi në ua mbajt,- ia ktheu me inat Bali Met me shikim nga Bjeshka.

Një goditje u skuq nga gjaku i trimit që filloi të rridhte fytyrës.

-Ne do t’i kapim si minjtë, një nga një, do i vrasim dhe shkërdhejmë për së vdekuru! E di ti kush jemi ne, majmun!

-Drejt Bjeshkës, -u ndie një zë më tutje.

Bali Met me duar lidhur e vunë para duke e detyruar të thërret emrat e djemve të tij që ishin pjesë e ushtrisë, e cila përfytej me armikun në ofensivën e egër. Gjakësorëve nuk iu kishte mbetur shpresë tjetër vetëm hakmarrja në njerëz të pafajshëm: pleq, gra e fëmijë. Nga larg era sillte tymin e zi luginës drejt bjeshkës bashkë me kundërmimin e tij prej gjithfarë gjësendeve të kallura: shtëpive, stogjeve me sanë, koshave e hambarëve të mbushura me drithë, rrobave e mobileve shtëpiake e çka jo tjetër!

-Thirr shumë, më shumë, e urdhëronin pa ndërpre Balin Met bishat serbe dhe njëri prej ushtarëve kujdesej për dhunë të vazhdueshme.

Bali Met bëhej sikur thërriste, por nuk dëgjohej më larg se heshtja e tij, kurse në mendje mbante emrat e djemve të tij, Liman, Vehbi, Ruzhdi, Zeçir, Faik, mes të cilëve çuditërisht, tani e ndiente veten komandant dhe merrte forcë. “Nuk pata vajzë! Sa kam pasur dëshirë të kisha të paktën një, por mbesa do lindin dhe do e ia vëmë emrin Liri”, mendonte i lodhur nga rruga dhe goditjet torturuese.

Rrëzë bjeshke, në lugun e Përroit të Bubës, ushtria sillte civil të kapur në shtëpitë e tyre. Skaj përroit me ujë që rridhte i lodhur, tre burra të kapur nga ushtria serbe torturoheshin. Ata me kokë në dhe e duar pas qafe goditeshin deri në alivanosje. E trishtuar masa përcillte sjellën torturuese të ushtarëve serb të cilët shanin e bërtitni me të madhe.

-Të kujt janë armët? Të kujt janë idiot? Ose do tregoni ose do vdisni, ne nuk presim!- ndihej bërtitma e ushtarëve.

Po ti shiftare, i njeh këta tre njerëz? Janë të ushtrisë, të kujt janë armët, ju drejtua ushtari serb me automatikun e gatshëm në dorë.

Bali Met i pa të tre të përgjakurit që po përpëliteshin me jetën, ndjeu dhembje sikur të ishin djemtë e tij edhe pse nuk i njihte, jo pak tre veta, ndoshta më shumë se aq dhe një urrejtje ia përshkoj gjithë trupin duke i dhënë forcë të pa përmbajtur.

Ai e shfrytëzoi momentin për të iu drejtuar atyre derisa ishte afër kokave të tyre përdhe pa mundur t’ua shihte fytyrën.

-Po më dhimbeni o burra! Nga ju kemi kështu, pyeti me dhembje ai.

Të tre burrat e përgjakur nuk mund të flisnin, me hundë e buzë mbi dhe, zëri i tyre i lodhur nuk dëgjohej as deri tek shoku aty një hap pranë.

Ashtu siç dinë barbarët të kurdisin kurthet e tyre, pak metra tutje dukej furgoni me dyer të hapura i rrëzuar anash skaj përroit. Kush e di si kishte ndodhur që të gjendet aty mes malit ku mezi kalojnë dhitë! Ishte kjo një kurdisje armike për të vrarë sa më shumë bu