ARKIVI I FSHEHUR


Tregim nga Kozma Gjergji


E quaja fat që kisha koleg doktor Frederikun, ose Rikun, siç e thërrisnin gjithandej. Në sajë të tij fituam mjaft nga betejat e vështira me vdekjen.

E adhuroja pa masë për kulturën e profesionalizmin dhe sjelljen prej zotërie. Dashamir, solidar e kurdoherë i gjindshëm. Të mbushte me kurajo, optimizëm, besim.

Ishte diplomuar në një prej universiteteve të famshëm të Polonisë. Ky shans i qe ofruar si nxënës i dalluar, por edhe se vinte nga prindër partizanë.

Për gjashtë vjet atje mblodhi etshëm shumë nektar diturie dhe u kthye në atdhe me kosheren plot. Krahas Universitetit, edhe Varshava, kryeqyteti, i pati dhënë mjaft me mrekullitë urbane, artin, letërsinë, muzikën, teatrin, kinemanë dhe gjithë hiret e jetës moderne.

I jepnin alergji disa tradita e vese mesjetare të dëmshme, për çrrënjosjen e të cilave s'kursehej të kontribuonte. Reagonte keq e konfliktohej me injorancën ngrehaluce partiake e shtetërore dhe s'reshte ta tallte pa mëshirë me humorin karakteristik.

Gjithnjë në krah të progresit e me vështrimin larg. Çmonte e nderonte jashtzakonisht miqësinë e shoqërinë dhe i pëlqente të bëhej shpesh protagonistë i teatrit të tyre. Veç pasionit për librat e dominonte fort edhe ai i gjuetisë, sidomos për femrat. Janë të lloj- llojshme ndodhitë e bëmat ku shkëlqeu dhe që e çuan në ferr.

Dëshiroj t'ju njoh me disa më pikantet, duke besuar se, pasi t'i lexoni do thoni që ia vlejti e s'qe kohë e humbur kotë. Po e filloj me një nga më të hershmet, e cila tregohet edhe sot.

Shkon për të vizituar fëmijën tek ky një nuse e re. Pamja e saj e goditi, magjepsi, shushati. Ngjante përsosmërisht me bukuroshen polake që dikur kishte dashuruar çmendurisht. Pyeti veten mos qe ndonjë fanitje. Jo, jo… E shikoi thellë në sy dhe i foli përzemërsisht.

-Urdhëroni!…

-Kam djalin doktor… Grindet e s'ka oreks. Nuk i afrohet fare gjirit të pijë…

-Do ta rregullojmë, do ta rregullojmë… Shërohet shpejt, ndaj mos u shqetësoni… Fillimisht bëjmë një demonstrim e pastaj…

Ai i kërkoi të nxirrte gjirin dhe ta ftonte fëmijën për të pirë. Ajo veproi ashtu, por i biri qëndroi i tërhequr e indiferentë. Atëhere doktori iu drejtua atij për ta nxitur.

-Xhan i vogël, zëre, zëre thithkën…

Djali prapë s'tregoi asnji dëshirë.

-Ka disa ditë kështu, -shtoi e ëma.

-Do ta rregullojmë, -përsëriti doktori dhe me ton lutës ngulmoi.

-Bimbi i dashur, afroje pra gojën tek thithka të pish… Hë de… Hë… Do ta zësh apo ta kap xhaxhi doktori?... -dhe vetëtimthi e përpiu gjirin, duke i demonstruar vogëlushit sesi duhej të vepronte.

Nusja e re shtangu e shokuar. Si mundet të sillej kështu një njeri e mjek i shquar?! S'e dha veten. E heshtur, e habitur mori recetën dhe u largua. Nuk i mbajti mëri e as u ankua, përkundrazi i vijojë vizitat, të cilat kulmuan me një nga ato aventurat që i ngjan uraganit.

Mua dhe Frederikun na ftoi për drekë një nga pacientët që e kishim shëruar. Meqënse banonte në fshat e ia vlente dhe si shëtitje morëm edhe bashkëshortet e fëmijtë.

Kur zbritëm nga autobusi atje, të vegjlit u befasuan tek panë në fushë tërë ato lopë e dele duke kullotur. Një nga viçat po pinte qumësht te e ëma me vrull e të goditura. Djali i doktorit sapo e pa shpërtheu i shqetësuar.

-Mami, mami… Shiko viçi po i kafshon dhe ha bilet lopës!…

S'i përgjigjeshim dot nga të qeshurit. Riku ia priti shpejt ta qetësonte.

-Mos u shqetëso bir. Kur të rritesh do ta kuptosh se ajo çfarë bën viçi s'është gjë e keqe. Ah, sikur ta kishte dhe yt'at fatin e asaj lope!…

Ndërkohë, me buzë në gaz arritëm në shtëpinë e pacientit tonë. Gjithçka ishte bërë gati e qëndronte në pritje. Tërë ai bollëk shprehte falenderim e mirënjohje të thellë.

Zumë vend rreth tavolinës. I zoti i shtëpisë, pra pacienti, kish ftuar dhe baxhanakun "si të muhabetit". Tokëm gotat me urime dhe biseda kaloi për kohën, llojet e cilësinë e pijeve, të prodhimeve blegtorale e bujqësore…

Baxhanaku për të na bërë qejfin e çoi fjalën në fushën tonë. Iu drejtua Frederikut gjithë kureshtje.

-Doktor, e kam fort merak të di, se si shpjegohet që dobiçët dalin shumë të zgjuar? E thotë dhe populli kur lavdëron dikë: "Eshtë dobiç i zgjuar!... " Por ama, përgjigjen e dua shkencore dhe pa çensurë.

-Ashtu do të ta japim, -ia ktheu Riku e vazhdoi. -Dobiçët dalin të zgjuar e shumë të zgjuar ngaqë ngjizen me zjarrin më përvëlues e të furishëm të dashurisë… Njësoi siç ndodh me modelimin e metaleve të forta e çmuara, të cilat i shtojnë e përforcojnë cilësitë vetëm në temperatura të larta…

-Aaaa!… -u habit baxhanaku. -Kështu dalka që dhe kovaçët qënkan heronjtë e mëdhej të asaj pune dhe të pjellët i paskan më të zgjuarit e botës!… Mendoja se kushedi ç'marifete do kishte, paaaa, këtë lloj shkence e njoh dhe di ta bëj mjaft bukur edhe unë…

Duke qenë në terrenin tonë dhe kur pas disa gotave gjërat të duken më të këndëshme e interesante, më erdhi qejfi të përgojoja drejtorin.

-Çuditem me atë njeri! Gjithnjë i stërmenduar sikur t'i jenë mbytur gjemitë dhe të mbante në kurriz tërë hallet e globit…

-I dashur koleg dhe mik, nuk e ditke që ai mavriu ka hallin më të madh?

-Jo. Çfarë halli?!

-E ka gruan tepër të re dhe të bukur. Nuk i thonë shaka!…

-S'më kish shkuar ndonjëherë në mënd kjo.

-Ja, po ta them unë, që e di fort mirë… Ca shtetarëve si ky, biografinë më të saktë e interesante ua bëjnë vetëm gjinekologët… Sulltani këtë e gradonte menjëherë Pasha të haremit pa asnjë llojë meraku…

Nevoja tejet e ngutshme për ndryshim e solli që doktor Frederikun ta emronin shef të pavionit të sëmundjeve infektive. Veprim i qëlluar. Si me magji ai e shndërroi nga problematik në model të shërbimit e kulturës shëndetësore. Dhe vlerësimet për të s'vonuan, që nga eprorët e deri tek gazetat e TV.

Kjo famë, si një lloj mburoje mbrojtëse shtesë, dhe funksionimi perfekt i mekanizmit të punës në pavion, i dhanë më tepër siguri e kohë të merrej me pasionin aq tërheqës të gjuetisë dhe zbavitjet e tjera. S'linte rast pa qenë i pranishëm dhe interpretuar çapkënllëqet plot humor.

Do festonim ditëlindjen e doktoresh Bexhetes, të njohur nga të gjithë me emrin Brixhida. Interesantë me ne shqiptarët, qysh nga koha e uzurpimit osman vijojmë të mbajmë nga dy-tre emra, si për të treguar edhe nëpërmjet tyre, që jemi njëkohësisht edhe Lindje edhe

Perëndim.

Doktoresha e kish ditëlindjen e tridhjetë. I madhë gëzimi, por edhe trishtimi, se ishte ende beqare. Të vinte keq pse fati qe treguar me të kaq i padrejtë dhe xhahil, ndërsa i plotësonte të gjitha: Mjeke me titull, e zgjuar, e pashme, me trup të skulpturuar e të lartë afro dy metra…

Mirëpo ata që e njihnin së afërmi qysh në fakultet pohonin të kundërtën. Kujtonin sidomos pesë-gjashtë raste të shkëlqyer, të cilët vetë Brixhida, natyrë impulsive, grindavece e xheloze, i pati përfunduar me rrahje. Kështu që tani s'guxonte mashkull t'i afrohej nga frika se e pësonte.

Blemë dhuratat e u nisëm për tek ajo. Për dreq s'e shmangëm dot Bolin, sekretarin e partisë, i cili vdiste të ishte i pranishëm në të tilla ngjarje për t'u dukur sa më popullorë. Nuk e dëshironim hiç prezencën e tij. Na pëlqente të ishim të lirë e shkujdesur dhe mos të dëgjonim moralizime bajate.

Atmosfera e festës erdhi e bukur, rrëzëllitëse, plot me urime, këngë, vallëzime, biseda, kujtime…

Në fund mbërriti dhe çasti i hapjes së dhuratave. Surprizoi në veçanti ajo e Frederikut. Një tortë e vogël si bazament mbi të cilën ngrihej statuja e penisit. Pastiçeri e kish dekoruruar dhe me papion, mustaqe e një shikim mashkullor të uritur dhe që uronte: "Brixhi e dashur, edhe një qind pranvera! I festofshim bashkë të lumtur! "

Shpërthyen të qeshura, komente, vlerësime… Të gjithë dakordoheshim se për një beqare kjo dhuratë qe e goditur. Dhe urimet s'reshtnin për doktoreshën: "Qoftë me këmbë të mbarë! ","Me fat!…. "

Nuk i rezistoi të qeshurës dhe Boli, por s'qendroi dot pa u shprehur.

-Më duket ca si e ekzagjeruar kjo shaka. S'e kemi në traditë të bëjm kësi lloj dhuratash. E kuptoj që doktor Riku të tilla i ka parë në Poloni dhe na i servir si diçka të re, moderne… Më duket allasoj. Tepër i pispillosur, tamam borgjez. Më kujton më shumë ballistët dhe anglezët pranë shtabit partizanë…

Ditëve mbas kësaj feste habitërisht vumë re një afrim të madhë të Brixhidës me doktorin. Kardiolog Genci ose karderriologu, siç ia kish ndryshuar Frederiku, dhe që bashkë iu puqeshin pipat, nisi ta cyt.

-Hidhu!… Ç'pret?… Është djegur e s'po duron të shuhet. Ka goxha lëndë…

-Ashtu është. Me atë fustan të kuq të vë flakën. Ngjyra e kuqe çmend dhe demin… S'di pse ngurroj. Mbase ngaqë është tepër e gjatë dhe për ta vjelë duhen dy palë shkallë…

Do ta mendoj e matem mirë, se ia njoh tipin. Godet për hiçgjë. Dhe grushtin s'e ka të lehtë! Njihen të tilla që kënaqen deri në orgazëm kur e rrahin triumfalisht mashkullin. Kështuqë me Brixhidën ekziston gjithnjë rreziku që ai miku në vënd të të ngrihet, të fshihet…

Në vijim doktor Riku i trashi zullumet. I palloi tre infermiere e zuri t'i vërdallisej ndihmësmjekes. E lëshoi fare dhe gojën, duke i shndërruar partiakët e pushtetarët në personazhet më komik të bisedave. Ja disa nga karakterizimet.

Drejtorin e quante: "Cjap i tredhur… I kanë lënë shëndetin me kohë hallatet e tani po ia lë edhe mendja… ". Shefen e kuadrit: "Pagure me uthull… Gjithmon duke blegëritur nga marazi se i është tharë goja lartë e poshtë… ". Për kryetarin e organizatës profesionale: "Papagall me kaçurrela dhe klloun i cirkut socialist… ", kurse sekretarin e partisë: "Babuin me syze… Para tij gomari është zotëri. Kur flet të vjen të kruash koqet… " Dhe: "Të gjithë këta shtetarnik rrotull të parit si leshi rreth k..rit. Janë veç minj dhe bubuzhelë të anijes heroike socialiste… "

Të tëra iu shkuan në vesh atyre. I vlerësuan si dëshmi të urrejtjes, diskreditimit e dëmtimit të pushtetit popullor. U dakorduan me udhëheqjen që të hakmerreshin, duke e bërë shëmbull për të frikësuar e tulatur edhe zërat e tjerë kritik.

Fillimisht hodhën në opinion etiketime për doktorin si: "Gomulka"(Emri i kryetarit të partisë komuniste polake tani revizioniste.), "Polaku","Revizionisti","I aftë, por i molepsur nga veset ","Doktor bordellua këshillon: Nëse doni t'ju rrijë dajak hajdari, hani koqe kaposhi dhe dashi." Ose :"Në Shqipëri do kolektivizojnë edhe femrat, dhe se vetëm këtu ndodh, që ata, të cilët mbrojnë e shpëtojnë jetën, e kanë rrogën tejet më të vogël nga ata që e vrasin dhe shfarosin… " e të tjera.

Qenë si aktakuzë e parathënë për t'ia fëlliqur imazhin e hequr simpatinë dhe motivuar goditjen. Me kujdes e shqetësim i sugjerova t'i vlerësonte. Nuk përfilli. Gjykonte se kryesore për cilindo është puna dhe kontributi.

Edhe zbavitjet s'pranoi kurrsesi t'i linte, qoftë dhe përkohësisht, sepse sipas tij të jepnin energji pozitive e përtërinin. Dhe si ta nxiste shejtani e shtoi frekuentimin e tyre. Shkonte më shpesh për gjueti dhe i pëlqente të mburrej se çdo herë kthehej me gjah të madhë. Kur i thoshnin që bashkëshortja pohonte të kundërtën, mbrohej se gjoja e dhuronte.

Në një rast i eci vërtetë. Me mjaft kënaqësi ekspozoi tërë prenë e vrarë në oborrin e vilës. Si të ishte në natyrë filloi të rjep një nga lepujt. Partnerja e ndiqte gjithë kërshëri. Sapo e zhveshi lëkurën ua hodhi zagarëve. Ajo e surprizuar e pyeti pse e bëri, se çfarë do t'i hanin qentë asaj lëkure?!

-Ke të drejtë e dashur. Ua hedh lëkurën vetëm që të mos harrojnë erën e gjahut.

-Ah, interesante! -reagoi ajo dhe menjëherë hoqi brekët e ia vërviti në fytyrë.

-Përse kjo, dashuri?! -i tha Riku i habitur.

-Që të mos harrosh erën e gruas tënde… -ia ktheu e shoqja, duke i shprehur me nënteks gjithë brengën për dashuriçkat e tij që kish dëgjuar.

-Kurrë s'mund të ndodh të ngatërroj apo harroj erën tënde, më e këndshmja dhe e shtrenjta për mua. Edhe sikur, larg qoftë, të verbohesha e lajthitja ndonjëherë, jam nga ata që për gabimin i kërkoj ndjesë edhe qenit… Më vjen shumë keq që shpifja paska mbërritur deri tek ty. Të sigurojë jo dhe jo. Ta them me sinqeritet, që nëse do ekzistonte edhe një çmim Nobel për besnikërinë bashkëshortore, me siguri do më ishte dhënë. Qëndroju sa më larg thashethemeve e xhelozive, se e toksikojnë dashurinë…

Tashmë në punë Frederikun filluan ta provokonin për vogëlsira nga më banalet e ordineret me qëllimin djallëzor, që ai duke reaguar siç e kish zakon t'i shtonte gabimet.

Kështu shefja e kuadrit nëpërmjet dikujt i dërgoi vërejtjen paralajmëruese të mos humbte orë pune për llogje në bar-kafe. U nervozua e iu kthye personit.