Newsletter
Email:
Poll: Letërsia
Cili është lloji juaj i preferuar i letërsisë?
Home | TREGIME | TË NGJASHMIT

TË NGJASHMIT

Font size: Decrease font Enlarge font
image Thani Naqo

“Çaplinin fillove ta imitosh kur s’t’i kisha hequr akoma pelenat,” – më tha ime më natën e Vitit të Ri. Mbaj mend se të tria mustaqet i kisha mbështjellë me gazetë. I pata fshehur në dollapin e dhomës së gjyshit, mbrapa kornizës prej dru arre, ku qe piktura e stërgjyshit legjendar, Lekë Dukagjinit. Mirëpo, verën e atij viti, ime më na kishte çuar neve, fëmijëve, në fshatin e saj të lindjes. Unë e Gjini ishim habitur pse atje nuk kishte kulla me frëngji, por shtëpi me dritare si në qytete. Në Bjeshkë kullat ishin larg nga njëra- tjetra, “një të shtënë pushke”, - thoshte ime më me ironi, kurse shtëpitë në fshatin e saj dukeshin sikur qenë të ngjitura njëra me tjetrën. Rrugët e rrugicat ishin të shtruara me kalldrëme. Në të tria mëhallët kishte nga një çezmë, me sylynjar prej bronzi, me koka luanësh, dërguar nga kurbetçinjtë që në kohën e mbretërisë. Kur u kthyem në Bjeshkët e Nëmura, im vëlla, Gjini, që ishte dy vjet më i madh se unë, e pyeti:

“Mama, pse shtëpitë në Bjeshkë janë pa dritare dhe larg njëra tjetrës?”

“Për faj të atij, mustaqemadhit, që ri i fshehur në dollapin e gjyshit,” – u përgjigj ime më me mllef. Pastaj ajo vuri gishtin përpendikular me majën e hundës dhe tregoi me kokë tim atë, i 

cili po lexonte gazetën. Me atë shenjë ime më donte të thosh se këtë pyetje nuk duhej t’ia bënim atij,  “por as atij, tjetrit,” – tha me zë të ulët e tregoi me dorë derën e dhomës së gjumit, dhomë që kutërbonte thartirë, mut e shurrë. Në qoshe të asaj dhome, prapa derës, ishte një oturak. Që kur e mbaj mend unë, e derisa vdiq, gjyshi dergjej në shtrat ditë e natë, sepse qe zënë ulog nga reumatizma. Ime më i pastronte dhomën, i ndërronte çarçafët njëherë në javë, ushqimin ia çonte po aty, kurse, kur ishte pushim, oturakun e zbraste dhe e pastronte dy e tre herë në ditë.

Mbaj mend se pas laraskës, imitova plakun e Vitit të Ri. Pastaj, mustaqet me lesh dhie i ngjita mbi buzë me brumë, që ia kisha marë time mëje kur ajo përgatiti fletët e bakllavasë. Mirëpo, sa fillova të imitoj stërgjyshin legjendar, nga dhoma e gjyshit erdhi një e thirrur lebetitëse, “na korriti!” dhe im atë brofi në këmbë. Befas, ai më qëlloi fort me shpullë në fytyrë, sytë më lëshuan xixa, humba ekuilibrin dhe koka më krisi nga përplasja pas qoshes së mprehtë të vatrës. Megjithëse isha në jerm, nga era e thartirës dhe e shurrës, e kuptova se më kishin çuar në dhomën e gjyshit. Ndërkohë që gjyshi ma mballosi ballin me propolis, shtoi: 

“I shpëtoi syni i pushkës.”

Megjithëse ka kaluar çerek shekull nga ajo natë e tmerrshme dhe e dhimbshme e Vitit të Ri, mua ende më terrorizon e thirrura egërshane e tim ati në çastin që më qëlloi me pëllëmbë:

“Karagjoz-bastard!”

Më vonë, kur shkova në shkollën e mesme bujqësore, u ndërgjegjësova se, nëse nga ime më kisha trashëguar doza naiviteti dhe vesin e të ëndërruarit, guximin e ashpërsinë nga im atë. Mbase, nga që ime më ish mësuese letërsie, shumë e ndjeshme e delikate, si lulja aguliçe, ajo revoltohej me realitetin e ashpër e të zymtë në Bjeshkët e Nëmura. Shpesh fliste sikur grindej me erërat dhe kjo ndodhte sidomos kur qielli lëshonte litarët e shiut e të shkrepëtimave. Njëlloj edhe kur acari paralajmëronte se, së shpejti do shtronte velenxën e trashë të dëborës, dimër që vazhdonte katër e pesë muaj.

Ajo psherëtinte e thoshte:

“Të mjerët ne, si do ta nxjerrim këtë dimër.”

Ose, siç ndodhi një natë, kur era ulërinte në hatullat e kullës. Mbasi mbaroi pastrimin e dhomës të gjyshit, zënë ulog, ajo doli tek pragu i derës me uturakun në dorë. Kordelja i kishte rënë dhe, ashtu, flokëshpupurisur dhe me fytyrën e bardhë, me të bardhën vrastare të dëborës, mua më shëmbëlleu me një plakë trembur nga vdekja. Ndërsa përgjonte fishkëllimat e dimrit, ajo na tregoi uturakun që e mbante me të dyja duart e klithi:  

 “Qofshim me fat mos na zërë kolera!”

Atëherë im atë brofi në këmbë dhe e qëlloi me shpullë në fytyrë. Ime më flaku oturakun tëposhtë shkallëve të gurta dhe hyri në dhomën e gjumit e lebetitur. Mirëpo, ime më ish diplomuar mësuese letërsie dhe, kur im atë nuk ndodhej në shtëpi, asaj i pëlqente të filozofonte edhe në ditë me mot të zymtë.

“Hijet e shkrepave e dimrat dëborëshumë, - thoshte ajo, - i ashpërsojnë fytyrat dhe ndikojnë edhe në formimin e karaktereve. Prandaj, - këmbëngulte ime më, - njerëzit në këto anë janë të heshtur si malet. Zemërimin e shfryjnë si orteqet e dëborës dhe krekosen si malet.”

Kur ne fëmijët shkuam në tetëvjeçare, ime më qëllimisht filloi të blinte libra me humor. U abonua edhe tek revista Hosteni. Na i lexonte poezitë e saj humoristike me zë, por asaj i vinte inat se asnjëri nga ne nuk qeshte. Atëherë, ime  motër, Mrija, që edhe ajo vuante nga mosqeshja, por që e fliste dialektin tosk njëlloj si ime më, i tha:

 “Mama, unë u bëra dymbëdhjetë vjeçe e nuk më kujtohet të të kem parë ty e tim atë të qeshni njëherë.” 


 

(frg.nga novela TË NGJASHMIT)-AMAZON

Comments (0 posted):

Post your comment comment

Please enter the code you see in the image:

  • email Email to a friend
  • print Print version
  • Plain text Plain text
Rate this article
0
Powered by Vivvo CMS v4.1.5.1
...
Powered by Vivvo CMS v4.1.5.1