Newsletter
Email:
Poll: Letërsia
Cili është lloji juaj i preferuar i letërsisë?
Home | PERKTHIME | NDËSHKUESJA

NDËSHKUESJA

Font size: Decrease font Enlarge font
image JIŘÍ ORTEN 1919 -,1941

 

Jiří Orten (emri i vërtetë ishte Jiří Ohrenstein) (Kutná Hora, 30 gusht 1919 - Pragë, 1 shtator 1941) ishte poet çeke.

Ai ishte nga një familje hebreje dhe vëllai i regjisorit Ota Ornest, ai studioi në Konservatorin e Dramës në Pragë deri në vitin 1939, një vit vendimtar për Evropën dhe për jetën e Ortenit. Trupat okupuese gjermane mbërritën në Bohemi dhe Moravia, dhe ligjet e racës së tretë të radhës hynë në fuqi menjëherë. Ai kishte një jetë shumë të shkurtër, sepse ai vdiq vetëm 22 vjet pas një aksidenti trafiku: ai u godit nga një ambulancë gjermane. Ai u varros në varrezat e reja hebraike në Pragë.

POETIKA

Në moshën 17 vjeç, në vitin 1936, filloi të shkruante në gazeta dhe revista, dhe që nga viti 1939, për shkak të ligjeve racore ai përdori pseudonimet Kerel Jìlek dhe Jiřì Jakub. Ai i përket grupit të artistëve të rinj Ohnice (Malerba) që punuan në vitet e pushtimit nazist (së bashku me Bednø, Bon, Bezovsk, Hirshal). Në veprën e tij janë të njohura ndikimet e poetit çek Halas, përveç R. Weiner, Rainer Maria Rilke, F. Jammes, dhe gjithashtu nga filozofia e Kierkegaard dhe de Unamuno. Në punën e tij të shkurtër letrare ai arriti të shprehte konceptin e tij negativ të ekzistencës, ndjenjën e dhimbjes dhe ankthit dhe ndërgjegjen e një vdekjeje të afërt. Një koncept i jetës emblematike për të gjithë gjeneratën e tij të detyruar të jetojë në një gjendje historikisht të vështirë, të minuar nga rreziqet e menjëhershme, të privuara nga perspektivat për të ardhmen e normalitetit dhe qetësisë.

NDËSHKUESJA 

Ai do të të ketë si një brilant.

Do të mbyllë gjatë netëve grilat.

Për të numëruar yjet do t’i shërbesh.

Ja një yll, ja dhe një tjetër

dhe ka shumë e më shumë prej tyre.

Në thellësi ai do të të gërmojë

gjer në qendrën e zjarrtë të fundit,

brenda teje për t'u takuar me ëndrrën e tij.

Në përmbysje, do të të gërmojë përsëri.

Madje  edhe për numërimin e ëndrrave  do t'i shërbesh.

Ja ëndrra  që njeh gjithçka,

dhe ka shumë më pak prej tyre.

Nuk duhet të kesh frikë. Sepse ai e di

atë që do të humbasësh brenda vetes pas gjakut.

 

O Perëndi e madhe, mund të të pyes

sa e thellë është ajo që zhytet,

dhe si mund të më ndëshkosh,

ose me ferrin, nëse mund të të quaj të tillë,

ose me dashuri, nëse të tilla janë në mëngjeset

mbrëmjet e të cilave  do të jenë paqësore,

ato mëngjese me mjegull dhe mosbesim,

gërmuar në mënyrë të saktë,

ose me të kundërtën time të pafundme,

përsëritje e ngurtësuar,

ose me dëshirën për të ndjekur

në fluturim shpendë dhe ëndrra, për të qenë gjithçka?

 

Nuk duhet të kem frikë. Sepse ai e di

atë që brenda meje do të humbas pas gjakut.

 

Vetëm për shkakun tënd unë të pyesja.

Janë të pakta fjalët që do peshojë përjetësia.

E kam ndëshkuar mjaft veten time tashmë

dhe nuk do pyes më tjetër here.

Qoftë në fund, qoftë në fillim,

dhe humb babanë, humb nënën

dhe të humbasësh veten në zemër

që zvogëlohet ngadalë si hëna,

si lavdia e hidhur në Unamuno*,

të jem një varrezë e mbipopulluar,

dhe ende të mos përshëndes kurrë

qiellin që harron të agojë, -

sepse shpresonte ta  dinte,

atë që në vetvete do të humbasë pas gjakut.

 

*Miguel de Unamuno y Jugo :  shkrimtar, poet, eseist filozof spañjoll

 

 

 

Përktheu: Faslli Haliti

Comments (0 posted):

Post your comment comment

Please enter the code you see in the image:

  • email Email to a friend
  • print Print version
  • Plain text Plain text
Rate this article
5.00
Powered by Vivvo CMS v4.1.5.1
...
Powered by Vivvo CMS v4.1.5.1