Newsletter
Email:
Poll: Fjala e Lire
Si ndiheni tek Fjala e Lire?
Home | TEMA | Vendimi nxit debatin: A do bëhen martesat të dielave?

Vendimi nxit debatin: A do bëhen martesat të dielave?

Font size: Decrease font Enlarge font
image At Artur Jaku

Vendimi nxit debatin: A do bëhen martesat të dielave?

Një vendim i një kryepeshkopi shqiptar për ndalimin e martesave të së dielës, brenda komunitetit katolik shqiptar, vendim që pritet të hyjë në fuqi më 1 janar 2018, ka nxitur debat. Vendimi ka nxitur debat mes popullsisë së vogël katolike të vendit dhe ngre gjithashtu pyetjen, edhe nëse do të mbahen dasmat të dielave, ato i përkasin brenda ose jashtë liturgjisë së zakonshme të së dielës. Kryepeshkopi Anxhelo Masafra, i Shkodrës-Pult në Shqipërinë veriperëndimore, e njoftoi këtë masë si ndalim të dasmave të së dielës, më 3 gusht, duke thënë se do të hyjë në fuqi më 1 janar 2018. Masafra është gjithashtu presidenti i konferencës së peshkopëve shqiptarë.

At Artur Jaku, një prift në Shkodër, tha për Televizionin Publik Shqiptar, RTSH, se arsyeja më e rëndësishme, pse duheshin ndaluar dasmat e katolikëve të dielave, ishte se të dielave, katolikët duhet të shkojnë në Meshë. Sipas tij, “një e diel tradicionale për ne katolikët është të marrim pjesë në Meshë, dhe me dasmat në të njëjtën ditë, çifti dhe gjithë familja e tyre dhe miqtë nuk mund të marrin pjesë”. Jaku dukej se i referohej dasmave që bëhen të dielën dhe që mbaheshin jashtë liturgjisë së zakonshme të së dielës, pasi që shqetësimi i tij është me njerëzit që përdorin faktin e dasmës për të shmangur shkuarjen në Meshë. Një arsye tjetër e ofruar në mbështetje të kësaj lëvizjeje është fakti se gjatë muajve të verës në katedralen kryesore të Shkodrës, rreth 15-20 çifte marrin zotimet e tyre çdo të diel, duke e bërë të pamundur të japin vëmendjen e tyre pastorale dhe liturgjike. “Është me të vërtetë një numër i madh për t’u dhënë kujdesin që meritojnë gjatë ceremonisë,” tha Jaku.

Me një popullsi prej rreth 3 milion banorësh, rreth 60 përqind e shqiptarëve janë të paktën nominalisht myslimanë, edhe pse konsiderohet si një nga shoqëritë më të sekularizuara nga ish-blloku sovjetik. Diku ndërmjet dhjetë dhe pesëmbëdhjetë për qind të popullsisë është katolike, edhe pse katolikët janë një shumicë e ngushtë në Shkodër. Jaku, tha se shqiptarët ishin të mësuar gjatë për të festuar dasmat të hënave, dhe se ishte ndryshuar në vitet 1990, pas rënies së Murit të Berlinit, duke u bërë kështu që dasmat e të dielave u bënë modë. “Tani ata kanë një shans për t'u kthyer në traditën e vjetër”, tha ai.

Sipas raporteve të shtypit lokal, reagimi ndaj vendimit mbi platformat e mediave sociale shqiptare ka qenë i përzier. “Nuk duhet të ketë një moment më të gëzuar [se të dielën] për kishën ... Ajo duhet të jetë gjithmonë e gatshme t’i shërbejë njerëzve dhe të mos imponojë kufizime”, - shkroi një përdorues në Facebook. Një tjetër foli në një mënyrë të ngjashme. “E diela është një ditë e bukur për të festuar dashurinë në kishë, nuk duhet të ndryshohet”, shkruante ky përdorues. Disa kritikë sugjeruan se duke ndaluar martesat e së dielës, kryepeshkopata në fakt mund të inkurajojë njerëzit që të mos festojnë martesat e tyre në kishë. Megjithatë, Klevis Paloka, një katolik, tha për një media lokale se ai mbështet ndalimin, sepse e diela kishtare, mesha, duhet të qëndrojë më vete. “Dasma mund të organizohet në një ditë tjetër. Në Bibël, nuk thuhet se duhet të jetë të dielën, por thotë se kjo është një ditë që i kushtohet vetëm Perëndisë,” tha Paloka.

Ndërkohë, një pyetje e ngritur nga situata shqiptare është nëse, nëse pastorët nuk duan që një martesë e së dielës të bëhet një justifikim për të lënë mënjanë masën, ata thjesht mund të përfshijnë ritin e dasmës në liturgjinë normale të së dielës. Një ekspert amerikan thotë se ndërsa kjo është një praktikë “e rrallë”, ajo po rritet dhe ka një argument teologjik për të. “Caktimi i dasmave gjatë Meshës së së Dielës është një praktikë gjithnjë e më e rrallë në Shtetet e Bashkuara, për shkak të mungesës së priftërinjve”, tha Monsinjor James Moroney për Crux.

Moroni është rektori i Seminarit të Shën Gjonit në Arkidiocezën e Bostonit dhe ish-shefi i stafit për Sekretariatin e Adhurimit Hyjnor të Peshkopëve të SHBA-ve, si dhe për Komisionin Vox Clara, një trup i ngritur për të këshilluar Vatikanin në gjuhën angleze Përkthime të teksteve liturgjike. “Rendi i ri për festimin e martesës inkurajon festimin e dasmave gjatë mbledhjes së së dielës, si një mënyrë për të theksuar natyrën komunitare të martesës”, tha Moroney. “Kjo i përgjigjet një shqetësimi të përhapur në Shtetet e Bashkuara dhe në vende të tjera që martesa shpesh trajtohet si një çështje private për familjen dhe miqtë, në vend se një festë liturgjike e të gjithë Kishës”.

Edhe pse nuk ka ndalesë të përgjithshme për dasmat në kishë të dielave, disa dioqeza dhe famullitë kanë kohë që kanë pasur një praktikë joformale të dekurajimit të tyre, pjesërisht për shkak të konfliktit me masat e planifikuara rregullisht dhe aktivitetet e tjera të famullisë. Disa dioqeza dhe famulli gjithashtu nuk festojnë dasma gjatë kreshmës, qoftë të dielën apo ndonjë dite tjetër Duke pasur parasysh se është një sezon i pendesës.Në bazë të rregullave universale të Kishës, ka vetëm një grusht të dielave në kalendarin liturgjik, kur dasma absolutisht nuk mund të festohet brenda Meshës: Tridhjetë Pashkët (E Enjte e Shenjtë deri në Easter Sunday), Krishtlindjet, Epiphany, Ascension, Rrëshajëve, Corpus Christi, dhe çdo solemnitet që është një ditë e shenjtë e detyrimit. Në SHBA, kjo përfshin edhe Supozimin, Të Gjithë Shenjtorët dhe Konceptimin e Papërlyer. Në ato ditë, megjithatë, riti martesor mund të ndodhë ende jashtë Meshës. (Bazuar në Crux). 

Comments (0 posted):

Post your comment comment

Please enter the code you see in the image:

  • email Email to a friend
  • print Print version
  • Plain text Plain text
Rate this article
0
Powered by Vivvo CMS v4.1.5.1
...
Powered by Vivvo CMS v4.1.5.1